Ach Marco

De enkel: dat duistere woord.

Dokter Martens spreekt. Het klinkt als glasgerinkel in een sterfhuis. Quasi vrolijk zegt de Antwerpse arts: “Ik ben zeer bezorgd over de sportieve toekomst van Marco.” Korte pauze. Hij blaast nu de wangen op zoals analfabeten soms doen als ze diep nadenken. Dan weer galmend: “De schade aan het kraakbeen van Marco's enkel is zeer ernstig. Ik heb delen van versplinterd kraakbeen weggehaald en dat kan niet meer worden vervangen.” Dokter Martens geniet intens na van zijn lijkrede. Het gezicht als een vette lelie, vol van lang-zal-ie-leven. Knipoogjes naar de aanwezige journalisten. Hij zou de heren graag een drankje aanbieden maar de dag is nog jong en er wacht weer een nieuwe operatietafel. De arts verdwijnt als een dansende derwisj (met tendinitis) door de ziekenhuisgang.

Het onheil is geschied. Van Gabon tot Cuba, van Japan tot de Maagdeneilanden, over de hele wereld braken de telexen een kwartier lang kraakbeensplinters van Van Basten. Even lijkt het of de eeuw ineens op is. In Milaan onderbreken de notabelen de kleine Borgia-maaltijd voor een gebed. In de Surinamestraat in Utrecht gaan de dappere moeders voor de tweede keer die dag ongemeen fel te keer met bezem en dweil. En in de sloppenwijk van Lima schrijft een huilende puber onder de poster van de wrede kat. “Sterven is de enige oplossing.” Dokter Martens kerft ondertussen fluitend in het middenrif van een courtisane. Nog even en hij mag op de televisie. Vijfenzeventig gerespecteerde zenders hebben zich al gemeld voor een interview: kassa.

De lugubere rampenwinst van de sportgeneeskunde. Martens is er de exponent van. Onder zijn geslepen jezutenkop woekert een Beierse honger naar geld, roem en eer. De liefde voor sport gaat bij hem langs het mes. Hij is niet de enige notoire bloedzuiger. Over Oranje-arts Kessel - die blozende aristocraat - geen kwaad woord. Kessel ademt nog de oude tijden met avondlijke waakvuren. Zijn pijn blijft altijd groter dan die van de patiënt. Een aantal sportartsen daarentegen is genfecteerd met de ijdelheid van kermisbazen: poen en wijven. Voetballer met beenbreuk of knieblessure, olé! Naam in de krant, als het een beetje meezit fotootje toe. Dat soort leedparasieten.

Werd dokter Martens door een ontwaakte Van Basten teruggefloten? Tijdens de tweede persbabbel van de Vlaamse chirurg zag de toekomst voor de wereldspits er ineens weer wat minder somber uit. “De herstelkansen zijn natuurlijk niet honderd procent maar het hoge niveau waarop Marco gewend is te spelen, zit er nog steeds in”, corrigeerde Martens zichzelf. Paniekvoetbal.

Medische bulletins zijn niet geschikt voor raaskallerij. De enkel is voor een spits bijna zo intiem als de clitoris voor een vrouw. Daar ligt zijn geheim van macht, daar caramboleert de afstandsbediening van de fluwelen touch, daar ontstaat de fonkeling uit de wreef. Een beetje sportdokter praat dus zachtjes en geheimzinnig over het edele enkelgewricht. Verhalen over rondvliegende splinters kraakbeen kunnen al helemaal niet.

Pas rond de kersttijd zullen we weten of Marco van Basten nog ooit zal scoren voor Milan en Oranje. Nu reeds staat vast dat de wereldster niet meer met die koude lava in de ogen tussen de krijtlijnen zal verschijnen. Na drie operaties zitten er gaten in het harnas van de technologische kilte. De stocijn, zo vaak met de handen in de heupen, zal straks misschien wel als een reserve van zichzelf door de zestien meter draven. Kanslozer, dromeriger.

Geen bezwaar: zolang Marco nog in het nummer 9 kan gehesen worden, zal er vreugde zijn. Ik sterf liever met de handen dicht dan Van Basten nog voor zijn dertigste te zien sloffen van het bed naar de bank. Als een slomo-wandelaar voor de honderd meter. Het grootste deel van de dag nors en zwijgend achter een schaaltje drop, met een gezicht waarin niets meer is, alleen nog een waarom. En als restant van oude strijdlust drie keer per dag een sneer naar Liesbeth: “Niemand deugt, leve het volk!'

Van Basten zonder voetbal? Ach Marco.

Ach Oranje, voetballandschap ná de neutronenbom. Met Van Gobbel zowaar als nieuwe wereldster omdat hij de enige is die de mussen uit de bomen kan tackelen.