Strijd om Duitse begroting harder; Waigel opent offensief tegen fiscale fraude

BONN, 10 JUNI. De Duitse regering wil naast de al aangekondigde extra bezuinigingen van 20 miljard mark een grootscheeps offensief beginnen tegen fiscale- en subsidiefraudes en misbruik in de sociale zekerheid. Op de departementen met grote uitgaven moet voor dat doel een staatssecretaris als “misbruikcontroleur” gaan fungeren.

Dit heeft minister Theo Waigel (CSU, financiën) gisteren meegedeeld, nadat het Duitse kabinet een vertrouwelijk rapport van zijn ministerie over de omvang van die fraudes en voorstellen tot bestrijding daarvan had goedgekeurd.

In het rapport worden ongewettigde fiscale aftrekposten en subsidies, onjuiste afwikkeling van de privatisering van vroegere Oostduitse staatsbedrijven, te lange en onnodige ziekenhuisverblijven, te dure medicijnen, groeiende smokkel van tabaks- en alcoholproducten, misbruik studiefinanciering en kinderbijslag alsook grootscheepse steunfraude als voorbeelden genoemd. Waigels ministerie wilde de kennelijk verontrustende omvang daarvan niet kwantificeren, maar in Bonn heet het dat het om vele miljarden per jaar gaat.

Goed twee maanden geleden kwamen de regeringscoalitie, de oppositionele SPD en de Duitse deelstaten na maanden touwtrekken het zogenoemde Solidariteitspact voor de opbouw van Oost-Duitsland en consolidering van de Westduitse economie en de overheidsfinanciën overeen. Al voor dat plan vorige week parlementaire goedkeuring kreeg, kwam er grote kritiek van de Bundesbank, de handelsbanken en werkgevers omdat het te weinig echte bezuinigingen zou bevatten. Waigel had nadien, ook omdat de belastingontvangsten wegens de economische recessie gaan tegenvallen en zijn financieringstekort voor 1993 alvast van 53 tot 70 miljard moest worden gecorrigeerd, extra bezuinigigen van 20 miljard aangekondigd.

Volgens SPD-Bondsdagspecialist Rudolf Dressler wil Waigel dit laatste bedrag “met de zegen” van minister Norbert Blüm (CDU, sociale zaken) voor een belangrijk deel in de sociale zekerheid (ook bij AOW- en WW-uitkeringen) vinden. Daar zou een besparing van 12 tot 14 miljard in het verkiezingsjaar '94 oplopen tot 30 miljard in '96. De SPD, die daaraan niet mee wil doen, is gisteren alvast met tegenplannen gekomen, waarin meer bezuinigingen in de fiscale sfeer (hogere inkomens) en sommige overheidsuitgaven (defensie, bedrijfssubsidies) worden gezocht.

Waigel wilde niet op Dresslers vermoeden ingaan. Maar dat de budgettaire slag ernstiger is geworden en tegen de achtergrond van de recessie in een steeds hoger tempo verloopt bleek uit het feit dat hij alvast zei dat volgend jaar voor het overheidspersoneel een "nul-ronde' nodig is. Ook gaf hij wel toe dat, afgezien van de bestrijding van misbruik, aan kortingen in de sociale zekerheid en op subsidies niet te ontkomen zal zijn.

Intussen is er ook een nieuwe ontwikkeling gekomen in het hevige debat over de financiering van een collectieve bejaardenverzekering in Duitsland, waarover is afgesproken dat de werkgevers voor omstreeks 30 miljard mark compensatie zullen krijgen voor hun aandeel (50 procent) in de premielasten. De SPD en de vakbeweging hadden grote bezwaren hadden gemaakt tegen de coalitieafspraak om dat geld voor deze Pflegeversicherung te vinden via invoering van onbetaalde wacht- of vakantiedagen in geval van ziekte van werknemers (maximaal zes dagen per jaar). Een aantal ministers van financiën in de deelstaten hebben nu in een brief aan Waigel voorgesteld om in plaats daarvan een of twee van de vele feestdagen als vrije dag af te schaffen, bijvoorbeeld 3 oktober (dag van de Duitse eenheid). In de SPD maar ook in de CDU/CSU en de FDP is daarop positief gereageerd, bijvoorbeeld door de volgende week aftredende FDP-voorzitter Otto graaf Lambsdorff.