"Actievoeren is hartstikke leuk'

Janneke uit Amsterdam is niet zo'n actievoerster, maar vandaag ging ze de straat op. “De bezuinigingen zijn een echte striptease voor scholieren. Daar moeten we iets tegen doen.” Ook Josien in Zwolle doet mee - ook al is zij het “eigenlijk wel eens met de strekking achter deze maatregelen”. Twee portretten van actievoerende scholieren.

AMSTERDAM, 10 JUNI. Anders is ze niet zo'n actievoerder, maar nu heeft ze zich vol overgave opgeworpen als stakingsleider. “Als de bezuiniginsplannen van het kabinet doorgaan, kunnen alleen rijkeluiszoontjes nog studeren”, zegt Janneke Stokroos (18) verontwaardigd. “Mijn vader zal wel bijspringen als ik wil studeren. Maar stel, je komt uit Bos en Lommer, dan moet je ook arts kunnen worden. De bezuinigingen zijn een echte striptease voor scholieren. Daar moeten we iets tegen doen.”

Aan de vooravond van de staking zit Janneke, scholiere in de vijfde klas van het VWO aan het Amsterdamse Hervormd Lyceum Zuid, op een terrasje en nipt aan een glas bier. “Ik hoorde van de plannen voor een scholierenstaking toen ik als vrijwilliger werkte voor de eindexamentelefoon van het Landelijke Aktiekomitee Scholieren”, vertelt ze terwijl ze een shagje rolt. “Meteen ben ik naar alle vergaderingen van het actiecomité scholierenstaking gegaan, want als ik ergens inzit then I go for it. Als scholier moest ik trouwens wel oppassen dat de studenten in het actiecomité niet teveel uit handen namen. Het is tenslotte een scholierenstaking.”

De afgelopen twee weken stak Janneke bijna al haar vrije tijd in de staking. Ze belde andere scholen in Amsterdam-zuid om de actiebereidheid daar te polsen (“al die bureaucratie, het is al heel wat als je door de conciërge heen weet te komen”), ze verstuurde actie-handboeken, folders en posters en ze werkte tot twee uur 's nachts op het hoofdkwartier van de Aktiecentrale Scholierenstaking om folders te maken die verspreid werden op scholen. “Mijn ouders zijn gelukkig vrij gemakkelijk. Bovendien zijn ze op vakantie.”

Het bleek niet eenvoudig de leerlingen van het Hervormd Lyceum Zuid te mobiliseren. “Bij mij op school zitten veel "Apollo-kids' (van de welgestelde Apollolaan, red.) en die zullen niet veel last hebben van de bezuinigingen. De actiebereidheid was eerst minimaal. Pas na het ronddelen van folders werden ze enthousiaster. Nu zal waarschijnlijk iedereen meedoen, behalve de eerste- en tweedeklassers - die mogen niet.”

Haar leraren hebben over het algemeen wel begrip voor de staking, vermoedt ze. “Voordat we op school de staking planden zijn we eerst de klassen langsgegaan om de stemming te peilen. Jonge leraren zeiden "als wij mogen staken, waarom jullie niet?” Een proefwerk Engels dat ze vanochtend zou hebben, mocht ze uitstellen - van leren is het niet echt gekomen deze week.

Actievoeren vindt Janneke inmiddels “hartstikke leuk”. “Je ontmoet veel mensen en je probeert te infiltreren in het actiewereldje. Je zit in vergaderingen met krakers en zo en krijgt inzicht in partijen. Het is gewoon een change for a lifetime.” Toch vindt ze het nu welletjes geweest. “Na vandaag neem ik afstand van het actievoeren. Het is wel weer leuk geweest. Trouwens, ik moet hard leren voor de proefwerkweek over twee weken.”