Prijsverhoging nieuwe paspoort roept alom verontwaardiging op

DEN HAAG, 9 JUNI. Het nieuwe paspoort wordt ongeveer 50 gulden duurder en gaat circa 130 gulden kosten. De reis- en identiteitskaart, die alleen in Europa geldig is, komt op maximaal 45 gulden.

Staatssecretaris De Graaff-Nauta (binnenlandse zaken) heeft dat aan de Tweede Kamer geschreven. De forse prijsverhoging van het nieuwe paspoort, dat over twee jaar nodig is voor landen buiten Europa, is volgens haar noodzakelijk om de "kleine' reiskaart goedkoop te kunnen houden. Ter compensatie van de prijsverhoging blijft het paspoort langer geldig, zes jaar in plaats van vijf. De Europese reiskaart is ook zes jaar geldig. Juist omdat de meeste mensen alleen een Europese reiskaart zullen willen hebben, vindt De Graaff-Nauta dat die zo goedkoop mogelijk moet blijven. Het reisbewijs wordt dan ook tegen kostprijs aangeboden.

Een paspoort kost nu 80 tot 85 gulden (het tarief verschilt per gemeente). De rijksleges bedraagt 52 gulden. Enkele maanden geleden concludeerde de Algemene Rekenkamer dat Binnenlandse Zaken voor het afgeven van paspoorten een tarief rekent dat vijf maal zo hoog is als de kostprijs. Volgens het departement zijn de rijksleges zo hoog omdat daarin ook de kosten worden verrekend die ambassades en consulaten maken bij hulpverlening aan Nederlanders in het buitenland.

De Graaff verwacht dat de meeste Nederlanders hun paspoort niet meer laten verlengen als zij voor reizen naar Europese landen kunnen volstaan met de goedkopere identiteitskaart. Het rijk loopt daardoor naar schatting 40 tot 50 miljoen gulden per jaar aan paspoortleges mis. Dat bedrag wil de staatssecretaris terugverdienen door de paspoortprijs aanzienlijk te verhogen.

In de Tweede Kamer is verbolgen gereageerd op het voorstel van De Graaff. Het CDA benadrukt dat volgens deze partij het paspoort “zo goedkoop mogelijk” moet zijn. De voorgestelde verhoging strookt niet met dit uitgangspunt. Het Kamerlid Zijlstra (PvdA) noemt een prijsverhoging om teruglopende legesopbrengsten te compenseren “te simpel”. “Je kunt ook redeneren dat als er minder paspoorten worden uitgegeven, dat geld bespaart.” Volgens de VVD “kan de overheid zo'n prijsverhoging gewoon niet maken”. Het Kamerlid Wiebenga van deze partij noemt het voorstel van de staatssecretaris “onbeschaamd”. “Het paspoort is toch al een melkkoe”.

Naar verwachting debatteert de Tweede Kamer volgende week over de identificatieplicht. Een eventuele verhoging van de prijs van het paspoort zal daarbij zeker aan de orde komen.