Premier Hati treedt af na conflict met legertop

MEXICO-STAD, 9 JUNI. Premier Marc Bazin van Hati is gisteren afgetreden na een conflict met de militaire machthebbers. Het vertrek van Bazin komt op een moment dat de internationale gemeenschap de sancties tegen Hati verscherpt om een terugkeer naar de democratie te bespoedigen. De na een staatsgreep in september 1991 verdreven president Jean-Bertrand Aristide zei gisteren te verwachten dat hij nu mogelijk al “binnen enkele dagen” naar Hati kan terugkeren.

Bazin zei dat hij niet verder kon regeren, omdat twee ministers die hij had ontslagen weigerden af te treden. Bazin zei ook dat hij was bedreigd wegens het ontslag van in totaal vier ministers uit zijn kabinet. Twee van deze ministers hebben de volledige steun van de militaire machthebbers. Bazin kreeg in juni vorig jaar door de militairen de post van premier toebedeeld.

De ontslagname van Bazin versterkt het idee dat de premier al enige tijd geen rol van belang meer speelde in de Hatiaanse politiek omdat het leger hem heeft laten vallen. In januari riep hij verkiezingen uit die massaal werden geboycot. Maandag nog liet premier Bazin weten bereid te zijn de afgezette president Aristide “waar dan ook” te ontmoeten om te praten over herstel van de democratie in Hati. Aristide heeft altijd geweigerd met de "marionet' Bazin te praten.

De internationale gemeenschap heeft recentelijk de druk op het Hatiaanse regime opgevoerd om te komen tot herstel van de democratie en de terugkeer van president Aristide, die sinds september 1991 in ballingschap verkeert. Vorige week kondigde Washington aan dat de bankrekeningen van prominente Hatianen - onder wie de militaire machthebbers - zouden worden bevroren. Bovendien steunt de regering-Clinton een voorstel van de VN om de olievoorziening aan Hati nu volledig te boycotten en de commerciële vluchten naar het eiland op te schorten.

Tijdens een vergadering van de Organisatie van Amerikaanse Staten (OAS), zondag en maandag in de Nicaraguaanse hoofdstad Managua, werd besloten de druk nog verder op te voeren. De OAS-landen handelen echter op basis van vrijwilligheid. Met name landen in het Carabisch gebied, waaronder de Nederlandse Antillen, ontduiken echter het handelsembargo. Zo wordt Hati nog steeds met onder andere uit Rotterdam afkomstige olie via de Antillen bevoorraad.

De toegenomen internationale pressie op Hati volgt op het vrijwel totaal mislukken van verschillende onderhandelingsrondes. Een speciale afgevaardigde van de Verenigde Naties, de Argentijnse oud-minister van buitenlandse zaken Dante Caputo, bemiddelt tussen de Hatiaanse machthebbers en premier Bazin enerzijds en president Aristide anderzijds. Volgens een eerder dit jaar bereikt akkoord zou Bazin aftreden en een nieuwe premier worden benoemd door Aristide, vooruitlopend op diens terugkeer naar Hati. Maar de keuze zou wel moeten worden gemaakt uit een lijstje namen dat Aristide zou worden voorgelegd door de zakengemeenschap van Hati, die de missie van Caputo mogelijk heeft gemaakt. De nieuwe premier zou een "onafhankelijke, gerespecteerde Hatiaan' moeten zijn, aanvaardbaar voor alle partijen. Wie Bazin nu opvolgt, is nog niet duidelijk. Mogelijk is het "interim-president' Joseph Nerette, die vorig jaar eveneens door de militairen aan de kant werd gezet.

Caputo's onderhandelingen hebben alleen geresulteerd in de stationering van enkele enkele tientallen waarnemers van de OAS en de VN op Hati. Volgens deze waarnemers is het aantal schendingen van de mensenrechten, vooral de buitengerechtelijke executies, de laatste tijd sterk toegenomen. De verdreven president Aristide liet zich gisteren in Managua, waar hij de OAS-vergadering had bijgewoond, positief uit over de laatste ontwikkelingen in zijn land. Gevraagd of hij dacht binnen enkele weken terug te kunnen keren naar Hati zei Aristide: “Misschien wel binnen enkele dagen”.