Onenigheid tussen Brussel en Moskou

LUXEMBURG, 9 JUNI. Rusland blijft zich verzetten tegen de voorwaarden die de EG stelt voor het sluiten van een "partnerschap-overeenkomst'. Daardoor zal op de komende EG-top van regeringsleiders, over twee weken in Kopenhagen, geen besluit vallen over het aanknopen van nauwe relaties met Rusland.

EG-commissaris Sir Leon Brittan heeft dat gisteren in Luxemburg meegedeeld op de bijeenkomst van ministers van buitenlandse zaken. Doordat de EG en Rusland het nog niet eens zijn geworden, lijkt het ook voor de Russische president Jeltsin weinig zin te hebben om naar de top in Kopenhangen af te reizen. De afgelopen weken werd in Brussel gespeculeerd over zo'n bezoek van Jeltsin.

Op de bijeenkomst in Kopenhagen zal wel worden besloten om de banden met de landen van Midden- en Oost-Europa verder aan te halen. De ministers van buitenlandse zaken van de twaalf lidstaten stemden gisteren in met het voorstel van de Europese Commissie om die landen onder andere versneld toegang te geven tot de EG-markt. Ook zal een politieke dialoog met die landen worden opgezet met als uiteindelijk perspectief dat ze zullen toetreden tot de Europese Gemeenschap. Maar dat zal dit decennium niet meer gebeuren.

De EG onderhandelt al sinds vorig jaar herfst over een nieuw handelsverdrag met Rusland. Op verzoek van Moskou zijn die onderhandelingen vanaf maart gentensiveerd. De EG stemde er toen mee in om toe te werken naar een akkoord dat voorziet in volledige vrijhandel tussen Rusland en de EG. Die bereidheid moet worden uitgelegd als een duidelijk politiek signaal dat de EG het door president Jeltsin op gang gezette hervormingsproces ondersteunt, zo legde EG-commissaris Hans van den Broek uit.

Maar sindsdien is gebleken dat de Russen sneller willen gaan dan Brussel lief is, zonder dat nu sprake is van een breuk in de onderhandelingen. Sir Leon Brittan, die deze week nog in Moskou was, zei gisteren dat Rusland onder andere bezwaren maakt tegen de zogeheten vrijwaringsclausules en de anti-dumpingclausules die de EG in het "partnerschap-akkoord' wil opnemen. Met die clausules wil de EG zich de mogelijkheid verschaffen om de invoer van bepaalde produkten tegen te houden of te beperken, indien er verstoringen optreden op de Europese markt. Meer in het algemeen moet Rusland er begrip voor hebben dat het niet op een zelfde manier wordt behandeld als een land waar de omschakeling naar een marktgeoriënteerde econonomie al volledig is voltooid, hoeveel bewondering het hervormingsproces in Rusland ook afdwingt, aldus Brittan gisteren na afloop van de bijeenkomst.

De EG-commissaris zei dat er op verschillende punten nog meningsverschillen met de Russen zijn. “Het is duidelijk dat we niet op tijd klaar zullen zijn voor Kopenhagen.” Wel slaagde Brittan er eerder deze week in om in Moskou een principe-overeekomst te sluiten op het gebied van ruimtevaart. Volgens het akkoord zal Rusland tussen 1995 en 2000 de lancering verzorgen vann 12 Westerse satellieten. Rusland onderhandelt over soortgelijke contracten met de Verenigde Staten.