CDA waarschuwt: plan bijstand niet afzwakken

DEN HAAG, 9 JUNI. Als de nieuwe staatssecretaris van sociale zaken, Wallage, de voorgenomen kabinetsmaatregelen voor de bijstandsuitkeringen van jongeren gaat afzwakken, vindt hij in de Tweede Kamer het CDA op zijn weg.

Dat liet fractieleider Brinkman gisteren in omfloerste bewoordigingen weten in het debat dat de Kamer wijdde aan het vertrek van staatssecretaris Ter Veld.

De bewindsvrouw van sociale zaken diende afgelopen vrijdag haar ontslag in, omdat zij niet langer het vertrouwen van haar geestverwanten in de Tweede Kamer, de PvdA-fractie, genoot. Fractieleider Wöltgens herhaalde gisteren dat deze vertrouwensbreuk geen wijziging in de opvattingen van de PvdA over het kabinetsbeleid betekent. Maar ook zei hij geen woord terug te nemen van de kritiek die de PvdA-fractie eerder in de Tweede Kamer uitte op de plannen om de bijstand voor jongeren tot 21 jaar in principe af te schaffen en voor de leeftijdsgroep 21-27 jaar te verlagen.

Wallage kondigde aan dat zijn werkwijze niet anders zou worden dan toen hij staatssecretaris van onderwijs was. “Luisterend naar argumenten, werkend naar consensus, niet alleen met de regeringspartijen maar met de hele Tweede Kamer.” Hij zei zich te realiseren dat het bij Sociale Zaken om “scherpere dingen” gaat dan bij Onderwijs. Buiten de Kamer liet Wallage gisteren op vragen of hij al een nieuwe afspraak over de bijstandsmaatregelen met de PvdA-fractie heeft gemaakt, een krachtig "nee' horen.

Van de CDA-fractie moeten die maatregelen wel doorgaan, stelde Brinkman in het debat. “Wij blijven het kabinetsbeleid steunen”, zei de fractieleider. “Als het gaat om de houdbaarheid van ons het sociale stelsel stond oud-staatssecretaris Ter Veld en staat staatssecretaris Wallage voor een aantal noodzakelijke aanpassingen”, aldus Brinkman.

Brinkman zei dat de gebeurtenissen rondom Ter Veld zijn fractie “met zorg” vervullen. Hij liet blijken te betwijfelen dat het louter om communicatieproblemen tussen de ex-staatssecretaris en de PvdA-fractie zou zijn gegaan, zoals Wöltgens vorige week liet weten. VVD-fractieleider Bolkestein noemde dat gisteren “de smoes van de eeuw”. D66-leider Van Mierlo noemde het gesuggereerde onderscheid tussen vorm en inhoud “fataal” en “volkomen misplaatst”.

Wöltgens gaf gisteren toe dat vorm en inhoud inderdaad niet volledig te scheiden zijn. “Er is altijd een verband tussen de stroefheid bij communicatie en het onderwerp waar je het over hebt.”

Wöltgens sprak met nadruk tegen dat de PvdA Ter Veld zou hebben geofferd om electorale redenen. “De fractie van de PvdA ervaart haar aftreden als een nederlaag.” Daaraan lag “geen groezelige strategie” ten grondslag. “Dit is een uitkomst die we zelf niet gewild hebben.” PvdA-leider en vice-premier Kok uitte zich in soortgelijke bewoordingen. “Dit doet schade, persoonlijk en aan de politiek.” Dat Kok eergisteren de komst van Wallage op Sociale Zaken en van de nieuwe staatssecretaris In 't Veld op Onderwijs en Wetenschappen als “een kwaliteitsimpuls” had gekarakteriseerd, moest niet verkeerd begrepen worden. Dat was ten opzichte van Ter Veld “niet negatief” bedoeld, zei Kok.

Wöltgens en Kok overtuigden de oppositie niet. Van Mierlo noemde het ontslag van Ter Veld “een van de meest raadselachtige wegzendingen” uit zijn lange carrière in de politiek. Bolkestein verwees naar een recente ledenwerffolder van de PvdA, waarin alle bewindslieden van die partij een prominente plaats hebben, op twee na: staatssecretaris Kosto (justitie) en Ter Veld. “De reden is dat de PvdA zich schaamt voor hun beleid”, aldus de VVD-fractieleider.