"Blauwhelmen uit M-Oosten naar enclaves'

LUXEMBURG, 9 JUNI. De Europese Gemeenschap wil hulp van islamitische landen om de zes veiligheidszones voor Bosnische moslims te bewaken.

De EG-ministers van buitenlandse zaken denken 5.000 extra soldaten nodig te hebben om Sarajevo, Bihac, Tuzla, Srebrenica, Zepa en Gorazde te kunnen beveiligen. Voor de financiering van deze troepenmacht overweegt de EG een beroep te doen op de welvarende Golfstaten. Er zijn al toezeggingen binnen van Tunesië, Marokko, Egypte, Pakistan en Algerije om troepen te leveren. Ook Scandinavische landen zouden troepen willen sturen. De troepen kunnen pas in Bosnië worden ingezet als er overeenstemming binnen de VN is over de gevechtsinstructies en het operationele doel. Ook logistieke en financiële problemen maken de inzet van nieuwe troepen binnen twee maanden onmogelijk. Er is nog steeds verschil van mening binnen de VN over de vraag of de troepen in de veiligheidszones geweld mogen gebruiken om de burgerbevolking te beschermen. Frankrijk, de VS en Groot-Brittannië willen de VN-troepen alleen geweld uit zelfbescherming toestaan.

EG-bemiddelaar Owen zei “zeer pessimistisch” te zijn over de toestand in Bosnië. De Serviërs laten geen enkele VN-soldaat toe in een aantal te beveiligen gebieden. Owen meent dat de Bosnische Serviërs nu bezig zijn om de laatste verzetshaarden van de moslims op te ruimen. De instelling van veilige gebieden noemde hij alleen een oplossing voor de zeer korte termijn. Hij zei te vrezen voor de vorming van "Europese Palestijnenkampen' die permanente bronnen van onrust en gewapend verzet worden.

De EG-ministers legden gisteren nadrukkelijk vast dat de instelling van veiligheidszones slechts een eerste stap op weg naar een definitieve vredesregeling kan zijn. Het Vance-Owenplan noemden ze “het enig aanvaardbare middel voor een duurzame oplossing”. Voor het overige bevestigden de Twaalf dat de co-onderhandelaars Owen namens de EG en Stoltenberg voor de VN de leiding houden van de onderhandelingen. Daarmee proberen de ministers de indruk weg te nemen dat de vijf leden van de Veiligheidsraad - Rusland, de VS, Frankrijk, Spanje en Groot-Brittannië - blijvend het voortouw hebben. Twee weken geleden tekenden zij in Washington een "gezamenlijk actieplan' dat veilige gebieden voor moslims centraal stelde, en afstand leek te nemen van het Vance-Owenplan.

    • Folkert Jensma