Recherche: bendes actiever, gewelddadiger

ZOETERMEER, 8 JUNI. De georganiseerde criminaliteit neemt toe en wordt gewelddadiger. Dat staat in het jaarverslag van de Centrale Recherche Informatiedienst (CRI).

Volgens het jongste onderzoek van de CRI zijn er momenteel ongeveer honderd "hooggeorganiseerde' criminele groeperingen in Nederland actief. Het aantal groeperingen dat dit predikaat heeft gekregen is groter dan voorgaande jaren, maar de CRI verklaart die stijging voor een deel uit een verbetering van de registratie.

Er waren in 1992 veertig liquidaties in het criminele milieu, in 1991 waren dat er 27. Door schietpartijen kwamen vorig jaar 104 mensen om het leven, tegen 73 in 1991. Het aantal gewonden door vuurwapengeweld nam met 20 procent toe, van 177 naar 212. De CRI verklaart deze stijging uit de toenemende verharding in het criminele milieu.

De criminele bendes maken zich vooral schuldig aan de handel in verdovende middelen. “Opvallend” noemt de CRI de sterke stijging van de hoeveelheid in beslaggenomen synthetische drugs. Was Nederland al tientallen jaren de belangrijkste producent in Europa van amfetamine, sinds kort wordt in toenemende mate MDA, MDMA (XTC) en het hier nog niet verboden genotmiddel MDEA geproduceerd. De laatste jaren lijkt de uitvoer naar Groot-Brittannië belangrijker te worden.

In 1992 werd 75 ton hasj in Nederland in beslag genomen. Daarvan was ongeveer de helft afkomstig uit Marokko. De rest kwam uit Libanon, Afghanistan en Pakistan. Vooral Nederlandse geroeperingen zijn actief in de smokkel van en groothandel in hasj. Er werd in 1992 minder marihuana onderschept dan het jaar daarvoor. Van de bijna 19 ton onderschepte verboden rookwaar - vorig jaar was dat nog ruim 22 ton - werd 12 ton per schip uit Nigeria aangevoerd.

In het afgelopen jaar werd 3.433 kilo cocane onderschept. Een toename met 38 procent ten opzichte van 1991. De meeste cocane werd per schip aangevoerd vanuit Zuid-Amerika. Meer dan de helft daarvan was direct afkomstig uit Columbia. De contrabande was veelal verstopt in legale koopwaar. Ongeveer 9 procent van de onderschepte cocane kwam uit Curacao. De hoeveelheid in beslaggenomen cocane die vanuit Suriname naar Nederland werd gesmokkeld daalde sterk, van 896 kilo in 1991 naar 148 kilo in 1992.

Van de 570 kilo herone die in 1992 in beslag werd genomen - 1991 406 kilo - was 85 procent vanuit Zuidwest-Azië aangevoerd via de Balkan-route. De oorlog in het voormalige Joegoslavië heeft ertoe geleid dat de herone nu vanuit Turkije via Bulgarije, Roemenië, Hongarije en het voormalige Tsjechoslowakije naar West-Europa wordt getransporteerd. Onlangs werd een nieuwe smokkelroute ontdekt, vanuit Turkije via Oekrane en Polen.

Concurrentie tussen Turkse heronebendes leidde in 1992 tot een aantal liquidaties. Driemaal werd een drievoudige moord gepleegd. Twee Chinezen werden in 1992 in Nederland vermoord in verband met drughandel.

Het aantal door de CRI geregistreerde overvallen steeg met twintig procent, van 1.848 in 1991 tot 2.262 in 1992. De CRI noemt de stijging “sterker dan verwacht”. Overvallen op "niet-financiële objecten', waaronder benzinestations, namen meer toe dan die op "financiële objecten' als banken. Opvallend noemt de CRI het aantal van 136 overvallen op snackbars. In driekwart van de overvallen wordt gebruik gemaakt van vuurwapens. Meestal blijft het bij dreigen, maar bij één op de twintig overvallen werd in 1992 door de daders daadwerkelijk geschoten. Daarbij raakten 122 mensen gewond en werden vijf gedood. Het aantal in beslag genomen schietwapens daalde ten opzichte van 1991 met ruim 30 procent, van 3.383 naar 2.347.

Autodiefstal nam toe met 11 procent. Steeds minder is daarbij sprake van "joy-riding' en steeds meer van autodiefstal in georganiseerd verband, met name voor afzet in Oost-Europa. Ook is er in toenemende mate sprake van mensensmokkel (asielzoekers en prostituées) uit het voormalige Oostblok naar het Westen. In 1992 werd meer gebruik gemaakt van geldwisselkantoren voor het witwassen van misdaadgeld.