Rebellie Azerbajdzjan lijkt uit te monden in poging tot staatsgreep

MOSKOU, 8 JUNI. Een plaatselijke rebellie van een ontslagen legerofficier lijkt in Azerbajdzjan uit te monden in een poging tot staatsgreep. De regering van president Abulfaz Elçibey in Baku heeft de afgelopen dagen haar greep op grote delen van het land verloren. Premier Panach Guseinov heeft gisteren daarom zijn ontslag aangeboden.

De sluipende machtsovername begon vrijdag in het westelijk gelegen Gandja (voorheen Kirovabad), de tweede stad van Azerbajdzjan. In Gandja was tot eind mei een Russisch garnizoen gelegerd. Een paar weken geleden hadden de Russische troepen de stad echter verlaten. Huurlingen zouden niettemin zijn achtergebleven. Onder leiding van officier Suret Guseinov, voormalig commandant van de Azerbajdzjaanse troepen in de christelijke enclave Nagorny-Karabach die in februari dit jaar wegens de vele nederlagen tegen de Armeense "zelfverdedigingseenheden' echter door de regering in Baku is ontslagen, slaagden gewapende eenheden er ten koste van tientallen doden in Gandja in te nemen.

Ze wisten daarbij de procureur-generaal van Azerbajdzjan en drie ministers - onder wie de onderministers voor staatsveiligheid en binnenlandse zaken - als gijzelaars gevangen te nemen. De rebellie van Guseinov sloeg vervolgens over naar omliggende steden en dorpen. Guseinov eiste daarop een spoedberaad van het parlement dat hem, in zijn ogen, in ere zou moeten herstellen. Gusseinov wordt daarbij gesteund door onder andere ex-minister van defensie Rahim Gaziev, die in februari ook werd ontslagen als gevolg van het militaire fiasco in de oorlog tegen Armenië.

President Elçibey wilde daaraan echter geen gehoor geven en benoemde een speciale staatscommissie om de verantwoordelijken voor de opstand op te sporen. Maar Elçibey zelf is sinds het begin van de opstand niet meer in het openbaar verschenen. Hij heeft zijn communiqués tot nu toe via zijn persdienst laten verspreiden. Volgens bronnen bij de Russische inlichtingendienst - wiens chef Jevgeni Primakov president Boris Jeltsin gistermiddag heeft ingelicht over de gebeurtenissen in de voormalige Sovjet-republiek Azerbajdzjan - circuleren er in Baku geruchten dat hij is gevangengenomen. De Azerbajdzjaanse ambassade in Moskou heeft vanmorgen alleen willen verklaren dat Elçibey zich in Baku bevindt.

De rebellie in Gandja heeft in Baku in elk geval geleid tot hoog oplopende politieke spanningen. De radicaal-nationalistische oppositie, die vorig jaar de presidentsverkiezingen van Elçibey's relatief gematigd-nationalistische Volksfront overtuigend had verloren, heeft geëist dat het parlement in spoedzitting bijeenkomt. Daar moet het lot van de regering van Elçibey worden beslecht.