Onderzoek naar mysterieus "Desert Storm-syndroom'

WASHINGTON, 8 JUNI. Haaruitval, concentratieverlies, slapeloosheid, geheugenverlies, aantasting van het immuunsysteem, incontinentie. Zo'n 7.000 Amerikanen lijden aan een of meer van deze symptomen. Ze zijn ervan overtuigd dezelfde ziekte te hebben, maar de overheid heeft steeds geweigerd het "Desert Storm-syndroom' te erkennen.

Duizenden Amerikaanse veteranen van de Golf-oorlog hebben sinds eind 1991 tevergeefs gevraagd om een officieel onderzoek naar hun mysterieuze klachten. Deze week erkende het Pentagon voor het eerst dat de uiteenlopende symptomen lijken samen te hangen. Deze week ook begint een speciale commissie van het Amerikaanse Huis van Afgevaardigden hoorzittingen over wat ook wel Gulf-disease wordt genoemd.

De oorzaak van de ziekte staat niet vast, maar hangt mogelijk samen met blootstelling aan de restanten van Amerikaanse munitie waarin uranium is verwerkt. Vooral tijdens de slotfase van de Golf-oorlog verschoten Amerikaanse tanks en vliegtuigen vele duizenden granaten waarin afgewerkt uranium is verwerkt. Dergelijke munitie is zeer effectief tegen tanks, omdat het hoge soortelijk gewicht van uranium de granaten een groot doordringend vermogen geeft.

De munitie is ook in lichte mate radioactief (ongeveer half zoveel als uraniumerts). Amerikaanse tankbemanningen stonden daarom bloot aan de straling van hun eigen munitie en van de bepantsering van hun tank, waarin het materiaal ook is verwerkt. Toch noemen veel experts het onwaarschijnlijk dat deze radioactiviteit de ziekteverschijnselen heeft veroorzaakt, omdat de dosis straling daarvoor te klein zou zijn.

De symptomen zouden eerder het gevolg zijn van het inademen of doorslikken van het giftige poedervormige uraniumoxide dat ontstaat wanneer de granaat ontploft. Zij leiden dit onder meer af uit het feit dat de symptomen niet alleen optreden bij tankbemanningen, maar bij allerlei militair personeel dat zich in de voorste linies heeft bevonden, zoals verplegers en degenen die wrakstukken hebben onderzocht van tanks die met deze munitie waren vernietigd. Amerikaanse militairen hebben na de Golf-oorlog een aantal maal geklaagd over het gebrek aan veiligheidsvoorschriften en voorlichting. Zij deden hun onderzoek zonder beschermende kleding.

Volgens een Brits rapport bevond zich in april 1991 nog veertig ton uraniumschroot in het terrein in Irak en Koeweit, dat “voor tienduizenden de dood kan betekenen”. De Amerikaanse krant The New York Times schreef in januari van dit jaar dat uraniumstof mogelijk heeft bijgedragen aan de sterk toegenomen sterfte onder kinderen in Irak. Volgens de krant zou VN-personeel in de omgeving van Basra kinderen toen hebben zien spelen met het schroot dat door uraniumtreffers was ontstaan.