EG-bank wordt steeds meer een "groeimotor'

LUXEMBURG, 8 JUNI. "Edinburg' begint nu ook vruchten af te werpen voor Nederland. Gisteren ging de raad van bewind van de Europese Investeringsbank (EIB) akkoord met leningen voor drie Nederlandse projecten: ruim 113 miljoen gulden voor de uitbreiding van een verbrandingsinstallatie voor huisvuil in Beuningen bij Nijmegen, ruim 500 miljoen gulden voor de bouw van een vuilverbrandingsinstallatie in Klundert op de Moerdijkvlakte en nog eens 359 miljoen gulden voor een soortgelijke centrale in Alkmaar. Bij elkaar Europese kredieten ter waarde van bijna 1 miljard gulden.

Die omvang is bijna drie keer zoveel als het totaal aan kredieten (154,5 miljoen ecu) dat Nederland over geheel 1992 kreeg toegewezen van de EIB. En als de voortekenen niet bedriegen, krijgt Nederland dit jaar nog veel meer aan leningen van de EIB in het kader van het Europese "groei-initiatief', waarvoor de Europese regeringsleiders op hun laatste toponmoetingen, afgelopen december nog in het Schotse Edinburg, het startsein gaven.

De EIB investeert al heel lang in de Europese economieën. Haar leningen zorgen voor tussen de 5 à 6 procent van de totale investeringen in vaste activa in de Europese Gemeenschap van de Twaalf. Op de top in Edinburg kreeg de rol van de EIB als economische motor nog eens extra gewicht. De regeringsleiders besloten namelijk om de bank van een speciaal loket te voorzien, bedoeld voor de financiering voor transeuropese netwerken en milieuprojecten.

Voor dat "tijdelijke' instrument is in totaal 5 miljard ecu beschikbaar (waarvan inmiddels al meer dan de helft is vergeven), maar mogelijk besluiten de regeringsleiders op hun komende top, over twee weken in Kopenhagen, om er nog wat extra bedragen aan toe te voegen. Per slot van rekening liet EG-commissaris Henning Christophersen de in Luxemburg vergaderende ministers van financiën gisteren nog maar eens weten dat de economische vooruitzichten almaar verslechteren. Brussel gaat nu uit van een negatieve groei van bijna een half procent dit jaar en slechts een bescheiden herstel in 1994. De werkloosheid zal dit jaar oplopen tot 11 procent.

Bij 'normale' leningen van de EIB geldt een plafond van 50 procent. Dat betekent dat de bank niet voor meer dan de helft van de kosten van een project opdraait, de overige 50 procent moet worden gefinancierd door een partner in het betrokken land. Bij de zogenoemde "Edinburg-faciliteit' geldt een kredietplafond van maximaal 75 procent. De EIB kan er dus relatief meer geld in steken.

Uit de toelichting die gistermiddag werd verstrekt op de leningen aan de vuilverbrandingsinstallaties in Nederland blijkt dat het overgrote deel van het bedrag onder de "normale' EIB-leningen valt. Ongeveer eenvijfde deel (ongeveer 200 miljoen gulden) vloeit voort uit de speciale "Edinburg-pot'.

In de praktijk doet dat onderscheid er eigenlijk niets toe, aldus ambtenaren van financiën die om nadere uitleg werd gevraagd. De eerder genoemde plafonds hoeven in werkelijkheid helemaal niet te worden gehaald. Dat is ook het geval bij de steunverlening aan de vuilverbrandingsprojecten. “Door de Edinburg-faciliteit is de goedkeuring van een aantal projecten in een stroomversnelling geraakt. Ook zonder Edinburg hadden veel van die projecten waarschijnlijk wel in aanmerking gekomen voor een lening van het EIB”, aldus een diplomaat die er op wijst dat het voor projecten in een land als Nederland niet altijd voordelig is om te lenen bij de EIB. Soms kan de overheid zelf "goedkoper' geld aantrekken op de kapitaalmarkt.

Veel landen hadden al projecten aangemeld bij de EIB. Die hebben nu in hoog tempo het "goedkeuringsmerk van Edinburg' gekregen. Nederland had dergelijke projecten niet in de pijplijn zitten, maar Nederland heeft de EIB de afgelopen tijd wel te verstaan gegeven dat het wel degelijk serieuze projecten wil aanbieden, en dat het daarvoor ook kredieten wil krijgen. Ambtenaren zeggen dat de EIB die verzekering ook min of meer heeft afgegeven. Dat houdt in dat bijvoorbeeld de aanleg van een aantal tunnels en de Betuwelijn (als die er tenminste komt) in aanmerking komt voor financiering uit de "Edinburg-pot', ook nu gisteren al bijna voor in totaal 1 miljard gulden aan kredieten is verstrekt voor de vuilverbranding.

Niet bekend