De beste muizeval ter wereld

Al zeker twee weken had ik hem in de etalage van een dierenwinkel zien staan: de Ketch-All, de beste muizeval ter wereld. Dat laatste stond op de doos, waarop ook beloofd werd dat deze automatic mousetrap geen lokaas nodig had en 15-20 mice in one setting ving: aanlokkelijke vooruitzichten als je zo landelijk woont dat een permanente muizenpopulatie al jaren je voordeur deelt. Verder kostte de gepatenteerde Amerikaanse vinding slechts ƒ 65,-; voor zoveel muizen per setting een fooi. En het grootste pluspunt: de muizen bleven in leven.

Ik had al maanden een val waarmee ik per setting één muis levend kon vangen, maar na iedere vangst was ik minstens een kwartier kwijt om de muis uit te zetten. Alleen al in december vorig jaar moest ik zestien keer uitrukken om een muis naar het Haagse Bos te rijden, bij elkaar ruim honderd kilometer. Er bestaat een wijd verbreid misverstand dat een wandelingetje van twee minuten genoeg is om je van een muis te ontdoen. Niets is minder waar, een muis is één bonk oriëntatievermogen. In een Utrechts studentenhuis deelde ik vijftien jaar geleden de voordeur met muizen die na vangst werden losgelaten op een naburig spoorwegemplacement en die vaak eerder thuis waren dan degene die ze had uitgezet. Dat bleek dan de volgende ochtend. De val van toen was eigenlijk te klein, de staart van de muis stak er nog uit als hij met zijn tanden al in de kaas had en de valdeur neerklapte. Gevolg was een richel overdwars in de staart, en vaak werden muizen ingerekend die al een, twee of nog meer richels hadden.

Door de aanschaf van een Ketch-All zou ik per rit vijftien tot twintig muizen kunnen uitzetten, en een eenvoudige berekening leerde dat ik hem na vijftig muizen had terugverdiend, alleen al aan benzinebesparing.

Mijn verzoek om een demonstratie werd door de dierenwinkelier enthousiast begroet. Hij bekende ruiterlijk er nog geeneen verkocht te hebben, en ook dat hij de Ketch-All alleen zonder muizen had uitgeprobeerd. Vooral dat laatste was jammer. Het apparaat heeft de vorm van een schoenendoos en is uitgevoerd in plaatstaal waar zelfs een bever zich nog niet doorheen knaagt. Dwars door het geheel loopt een tunnel waar de muis in moet. Aan de ene kant wordt de doorgang geflankeerd door een vangruimte; aan de andere kant is een soort machinekamer ingericht, waar een veer voor de energie zorgt. Deze veer mag van de fabrikant maximaal zes tot acht slagen worden opgewonden, en dat is wat de winkelier deed.

Halverwege de tunnel zit een beweegbaar vloersegment. Gaat de muis daarop staan, zo bleek, dan klinkt een keihard KLENGGGG en wordt de verdachte met een snelheid van naar schatting 40 km/u richting groepscel gelanceerd, om acht centimeter verder met dezelfde vaart tegen de celwand tot stilstand te komen. Het begon me te dagen waarom de naam van het apparaat zo nodeloos veel op ketchup leek.

“Aha”, reageerde ik, mijn afschuw verbergend. “Dus de muizen blijven in leven.”

“De muizen blijven in leven”, sprak de winkelier.

“En ze blijven ongedeerd?”

“Dat is een kwestie van niet te hard opwinden. De eerste twee krijgen natuurlijk de hardste klappen.”

Dat laatste had ik kunnen weten: de afbeelding op de doos van de Ketch-All toont drie ingesloten muizen, de eerste drie, die de hardste klappen hebben gekregen, en een van de drie, vermoedelijk de derde, die er nog het best aan toe is, waarschuwt een vierde, die juist de tunnel in wil, door met zijn rechtervoorknuistje tegen het veegmechanisme te bonken.

Het betekende dat een slap opgewonden Ketch-All niet al te gevaarlijk was - vooropgesteld natuurlijk dat de winkelier de waarheid sprak en dat de afbeelding correct was, in die zin dat zelfs bij zes tot acht slagen zelfs de eerste drie muizen in leven bleven. Ik was gewonnen en overhandigde een stapeltje bankbiljetten. “Het is meer de schrik”, meende de middenstander, zijn kassala dichtduwend.

Op de Ketch-All, zag ik thuis pas, zat een sticker met de waarschuwing dat Overwinding may damage trap. Waarom niet ... may damage mouse? Dan was er de bijsluiter. Extra veilig voor kleine huisdieren leek nog even een lichtpunt, maar onder het kopje Het verwijderen van de gevangen muizen kwam de klap. “[...] De vangruimte is nu open en de muizen kunnen verwijderd worden. Bedenk daarbij echter wel, dat de muizen vaak nog leven en daardoor kunnen ontsnappen.”

Vaak? Hoezo, vriendelijk voor kleine huisdieren???

Er resteerde maar één oplossing, namelijk de veer nooit met zes tot acht slagen opwinden, en zelfs niet met vier tot zes, zoals ik in de winkel bedacht had. De vraag was nu hoeveel slagen veerspanning een zieke, oude muis gegarandeerd kon doorstaan. Ik gokte dat een paar overrijpe aardbeien het antwoord konden geven, en vrij langdurige proeven leidden tot een maximum van drie slagen, is zeven muizen per setting; bij acht slagen bleek de Ketch-All ook bruikbaar als keukenmixer. Het terugverdienpunt lag dus tientallen muizen verder dan gehoopt.

Als extra voorzorg deed ik ook nog een test in de garage van de buren. Bij het uitrollen van een oud kleed waren daar onlangs zeldzaam dikke, en dus schokbestendige muizen aangetroffen. Hun omvang was overigens een extra reden om de Ketch-All op maximaal zeven dieren in te stellen, want de vangruimte meet slechts 17 bij 6 centimeter, dus nog niet eens twintig staanplaatsen.

Hoe dan ook, de volgende ochtend waren er maar drie muizen in de val gelopen, ze blaakten van gezondheid, en toen ik kort daarop in de onmiddellijke nabijheid van Huis ten Bosch de vangruimte opende, roetsjten ze weg zoals muizen betaamt.

De nacht daarop volgde een setting in mijn keuken. Weer drie. Nu was er een die, na vrijlating op loopafstand van het paleis, niet ogenblikkelijk richting koninklijke provisiekasten spurtte, maar stuurloos naar een rhodondendron waggelde. Het kon natuurlijk zijn dat dit de zieke, oude muis was waarvoor mijn muisvriendelijke opwindbeleid was bedoeld, maar waarschijnlijker leek dat hij ongelukkig in de vangruimte was terechtgekomen.

Ik belde naar de importeur, waar Simone Jongbloed over de Ketch-All gaat. De val is een denderend succes, zo is de ervaring bij Pluriton Export b.v. in Lunteren. In varkensmesterijen is het vaak volle bak, een duivenmelker met een muizenplaag kocht er twee en ving dertig muizen in één nacht, en in Amerika wordt de ultieme muizenval “op zeer grote schaal gebruikt”. Mijn vrees dat een muis bij acht slagen makkelijk een dwarslaesie kan oplopen, wordt in Lunteren niet gedeeld. “Ze kunnen wel wat hebben”, aldus Jongbloed. “We hebben het apparaat uitvoerig getest, en daarbij is er geen enkele omgekomen.” Dat een van mijn muizen verdacht traag op zijn invrijheidstelling reageerde, kan desalniettemin goed met de val te maken hebben. “Die is dan net gevangen en heeft z'n hoofd gestoten. Als wij ons hoofd stoten zijn we ook even duizelig.”

Resteert natuurlijk de vraag naar het waarom van het woord vaak in de bijsluiter. Ik zat er gloeiend naast: met de vaart van de klappende tunnelwand heeft dat niets te maken. Jongbloed: “Het probleem is dat mensen zo'n muizeval kopen en hem dan weken en weken laten staan. Dan krijgen de muizen honger en gaan ze aan elkaar beginnen.”

Voor de muizen die ik vang dreigt dat gevaar zeker niet, en hoofdpijn evenmin: een, hooguit twee slagen voortaan. Dan maar vaker in de auto, meer luchtvervuiling en een sneller einde van de wereldreserve aan fossiele brandstoffen. Waar ik banger voor ben is dat mijn muizen in een andere, binnenkort door het Rijksinkoopbureau aan te schaffen Ketch-All zullen belanden, en dan worden losgelaten in de kaasarme Kroondomeinen.