Ter Veld zegde SVR in 1989 de wacht aan

DEN HAAG, 7 JUNI. Elske ter Veld, tot vrijdag jongstleden staatssecretaris van sociale zaken en werkgelegenheid, zegde binnen twee weken nadat ze in november 1989 aan het bewind was gekomen de Sociale Verzekeringsraad de wacht aan. “Ik wil de bedrijfsverenigingen wel zelf toespreken, zei ik tegen ze, maar wat doen jullie dan? Wat heb ik dan aan zo'n toezichthouder als de SVR”, zei ze vanmorgen voor de enquêtecommissie.

Ter Veld werd voor de tweede keer door de enquêtecommissie gehoord. De eerste keer ging het over de "stelselherziening' van 1987, vanmorgen over de uitvoeringsorganisatie. Ter Veld: “Onmiddellijk na mijn aantreden bleek dat de arbeidsverledeneis (de uitkeringsduur werd afhankelijk van de tijd die iemand had gewerkt - red.), die in de nieuwe Werkloosheidswet al vanaf 1 januari verplicht was, door de bedrijfsverenigingen in oktober nog steeds niet werd uitgevoerd. Het falen van de SVR als toezichthouder schreeuwde om een nieuwe structuur.”

Ter Veld, die van 1982 tot 1989 voor de PvdA in de Tweede Kamer zat, erkende dat ze misschien “naëf” was geweest. Dat gebeurde toen ter sprake kwam dat de Gemeenschappelijke Medische Dienst in 1987 de wettelijke taak kreeg voormalige arbeidsongeschikten te bemiddelen op de arbeidsmarkt. Achteraf bleek dat deze WAO'ers er in feite slechts een handicap bij kregen; de arbeidsbureaus trokken vanaf 1987 hun handen van de WAO'ers af.

Ter Veld legde uit dat ze in de jaren tachtig veel vertrouwen had in de GMD als organisatie. “Het Gemeenschappelijk Administratiekantoor (GAK) zei altijd dat de GMD slecht functioneerde, maar ik vond de GMD een goede instantie.”

Op verzoek van commissievoorzitter J.F. Buurmeijer maakte Ter Veld duidelijk dat de klacht van sociale partners over de traagheid van de politiek misplaatst is. Zodra de sociale partners eigen ideeën hadden gevormd, kwam de politiek met een reactie, zo luidde haar conclusie.

Na afloop haalde Ter Veld in nog even uit naar een van haar felste critici, het Tweede-Kamerlid Netelenbos (PvdA). Minister Ritzen (onderwijs) wilde, gesteund door Netelenbos, het schoolgeld verhogen. Daarvoor zou ook de kinderbijslag moeten worden verhoogd. Ter Veld blokkeerde dit tegen de zin van Ritzen en Netelenbos.

Pag 3: Herman Bode laakt manier van verhoren

De voormalige vice-voorzitter van de FNV Herman Bode uitte vanmorgen voor de NCRV-radio felle kritiek op de manier waarop directeur Boersma van de Gemeenschappelijke Medische Dienst (GMD) vorige week is gehoord. Boersma werd vorige week donderdag tijdens zijn verhoor onverwachts geconfronteerd met een brief van de GMD-vestiging in Alkmaar. In die brief kregen keuringsartsen de opdracht zieke werknemers boven de 45 jaar niet meer te keuren, maar hen “af te doen” op basis van dossiers.

“Je moet natuurlijk eerst nagaan in welke samenhang die brief is geschreven”, aldus Bode. De vroegere vakbondsvoorman had vernomen dat de brief werd geschreven in een tijd dat het zo druk was, dat men de werkzaamheden nauwelijks af kreeg in verband met de grote stroom aanvragen. “Dan ga je natuurlijk wel eens even na waar je prioriteiten moeten liggen.” Bode verwijt de commissie dat ze dat niet heeft uitgezocht.

Ook rekent hij het de commissie zwaar aan dat ze de brief geheim heeft gehouden. “Want, zei men, dan zou het wel eens uitgelekt kunnen zijn en dan zou Boersma gewaarschuwd kunnen zijn dat dit probleem bij hem op tafel kwam. Ik vind een dergelijke wijze van benaderen van mensen die onder ede voor een enquêtecommissie verklaringen moeten afleggen echt stalinistisch.”

Volgens Bode probeert de commissie bewust mensen in zo groot mogelijke verlegenheid te brengen om de suggestie te wekken dat ook de uitvoeringsorganisaties er met de pet naar hebben gegooid.

Oud-vakbondsman Jaap van der Scheur, die eveneens niet door de commissie wordt gehoord, liet zich het afgelopen weekeinde in soortgelijke kritische bewoordingen uit.