Tegenslag Clinton door verlies van senaatszetel Texas

WASHINGTON, 7 JUNI. President Clinton heeft dit weekeinde een nieuwe tegenslag gencasseerd door het verlies van een Democratische senaatszetel in Texas aan de Republikeinen. De Democratische meerderheid in de Senaat is daarmee gedaald van 57 naar 56 zetels, waardoor het voor Clinton nog moeilijker wordt zijn begrotingsplan aangenomen te krijgen.

De Democraten moesten de zetel in een tussentijdse verkiezing, die beschouwd werd als een test-case voor Clinton, afstaan aan de Republikeinse kandidaat Kay Hutchison. Zij had tijdens haar campagne beloofd dat ze Clintons plan voor belasting op energie, dat onpopulair is in de oliestaat Texas, zou proberen te torpederen. Dat Hutchison zou winnen, stond al ruim van tevoren vast, maar verrassend was dat zij twee keer zoveel stemmen haalde als de Democratische kandidaat en senator Bob Krueger.

De Democratische senator Patrick Moynihan, voorzitter van de commissie van financiën, wil de energiebelasting nog steeds handhaven, maar ziet in de Republikeinse overwinning “een krachtige stem voor het verminderen van overheidsuitgaven”. De Republikeinse leider in de Senaat, Robert Dole, bevestigde die suggestie. De uitkomst van de verkiezingen in Texas zal volgens hem “schokgolven zenden door de Kamer”. De senatoren die volgend jaar herkozen moeten worden “zullen hard nadenken over het stemmen voor belastingen”, zei hij. “De verkiezingsuitslag is een krachtige boodschap om eerst te bezuinigen.”

Deze week zullen de senaatsleiders Clintons begrotingsplan, dat al door het Huis van Afgevaardigden was aangenomen, helemaal omgooien om het aanvaardbaar te maken voor de Democratische meerderheid in de Senaat. Zowel de energiebelasting als een aantal uitgaven zullen sterk worden verlaagd. Moynihan bepleitte gisteren ook de verantwoordelijkheid voor de gezondheidszorg zoveel mogelijk buiten de overheid te houden. De vrijheid van Clinton en zijn vrouw Hillary om met een meer dan 400 leden tellende werkgroep een nieuw systeem van gezondheidszorg in te richten, is dan ook flink ingeperkt door acuut geldgebrek en de geringe bereidheid van Amerikanen om nog meer belastingen te betalen.

Na de tussentijdse verkiezing wordt Texas nu - voor het eerst sinds het einde van de Amerikaanse Burgeroorlog in de vorige eeuw - vertegenwoordigd door twee Republikeinen in de Senaat. De Republikeinse overwinning in Texas werd algemeen verwacht omdat de Democratische tegenkandidaat van Hutchison, senator Krueger, een buitengewoon slechte campagne heeft gevoerd. Clinton wilde zijn naam niet nog verder op het spel zetten door in Texas voor Krueger in de bres te springen. Tijdens de presidentsverkiezingen had Texas op president Bush gestemd en sindsdien is Clinton er niet populairder op geworden.

Krueger was door de Democratische gouverneur van Texas aangewezen om tot de tussentijdse verkiezingen de zetel te bezetten van de Democraat Lloyd Bentsen, die minister van financiën is geworden. Krueger, een hoogleraar Engelse taal en Shakespeare-specialist, had al twee keer de senaatsverkiezingen verloren. Zijn intellectualistische manier van doen slaat niet aan in Texas, waar in de politiek nog een harde cowboy-mentaliteit heerst. Vlak voor de verkiezingen was Krueger zo wanhopig dat hij zich in zijn televisie-advertenties liet afschilderen als “een goede senator maar een beroerde politicus”. Hij hoopte daarmee te kunnen profiteren van de slechte naam van politici in Texas en in Amerika.

Krueger had zich eerst van harte opgesteld achter Clintons voorstel om homoseksuelen toe te laten tot de krijgsmacht. Toen dat in Texas en elders in het land niet in goede aarde viel, trok hij zijn steun haastig terug. Hij verklaarde zich tegen de energiebelasting, maar in die oppositie was hij minder geloofwaardig dan Hutchison, die op andere gebieden dan overheidsfinanciën gematigd is. De politieke organisatie van de Texaanse miljardair-activist Ross Perot had Hutchison aanbevolen. Meer dan viervijfde van de leden stond achter haar. Perot die de populairste politicus in Texas is, liet zich uitgebreid met haar fotograferen.