Stasi-dossier als boek

LEIPZIG, 7 JUNI. De Duitse uitgeverij Luchterhand heeft het afgelopen weekeinde grote delen uit het Stasi-dossier van Christa Wolf gepubliceerd.

Het initiatief voor de uitgave komt van de schrijfster zelf. Wolf kwam in januari in opspraak, nadat ze in een kort dagbladartikel had onthuld van 1959 tot 1962 als geheim informante voor de Oostduitse inlichtingendienst te hebben gewerkt. Het 340 pagina's tellende boek Akteneinsicht Christa Wolf - Zerrspiegel und Dialog werd in afwezigheid van de schrijfster op de Leipziger Buchmesse gepresenteerd. Het bestaat voor de helft uit haar informanten-dossier. Daarnaast bevat het artikelen die de afgelopen maanden in de Duitse pers over haar zijn verschenen, de briefwisseling tussen Wolf en enkele van haar sympatisanten en opponenten, een recent televisie-interview, en een gedeelte uit het "slachtoffer-dossier' dat van Wolf en haar man werd aangelegd toen zij te kritisch werden tegenover het regime. Uit het boek blijkt dat Christa Wolf zich inderdaad enkele malen mondeling en schriftelijk over collega's als Manfred Bieler en Walter Kaufmann heeft uitgelaten. Het biedt, na de uitvoerige onthullingen in Der Spiegel en de FAZ, wat dat betreft weinig nieuws. Interessanter zijn de berichten van anderen over haar. De Stasi blijkt Wolf eerst vier jaar heimelijk te hebben gevolgd, voor ze in 1959 als informante benaderd werd. De schrijfster komt uit het boek naar voren als een aanvankelijk zeer toegewijd communiste die, bang voor conflicten, trouw de partijlijn volgt. Ze heeft echter moeite met de geheimhoudingsplicht. Als ze haar werk voor de Stasi begonnen is, heeft ze last van 'intellectuele voorzichtigheid'. Het zijn deze elementen die Christa Wolf nu, naar eigen zeggen, het meeste bezig houden. De komende tijd wil ze nagaan hoe ze de vrouw kon worden die ze in de jaren vijftig was. Wolf zegt dat ze zich niet schuldig voelt, hoe graag de pers dat ook zou willen. Akteneinsicht Christa Wolf verschijnt vlak voor de 64-jarige schrijfster naar Berlijn terugkeert. Het afgelopen half jaar woonde ze in het Amerikaanse Santa Monica, waar ze een beurs had van het Getty Center for the History of Art and the Humanities.

    • Reinjan Mulder