In 't Veld genoemd voor Onderwijs; Wallage opvolger op Sociale Zaken

DEN HAAG, 7 JUNI. Staatssecretaris J. Wallage (onderwijs) wordt de nieuwe staatssecretaris van sociale zaken. Premier Lubbers zou Wallage vanmiddag voordragen bij koningin Beatrix.

Wallages beoogde opvolger op Onderwijs is de hoogleraar bestuurskunde prof. R. in 't Veld, oud-directeur-generaal hoger onderwijs op het departement van onderwijs.

Aan het begin van de middag had In 't Veld de benoeming nog in beraad. De moeilijkheid is dat In 't Veld vooral thuis is in het hoger onderwijs, de sector die minister Ritzen nu in zijn portefeuille heeft.

Vice-premier en partijleider W. Kok heeft met het oog op de gevoelige politieke situatie een vergadering van de Europese ministers van financiën in Luxemburg afgezegd. De benoeming van Wallage moet de vrees van coalitiepartner CDA wegnemen dat het vertrek van E. ter Veld een verwijdering van de PvdA van het kabinetsbeleid inhoudt. Wallage geldt binnen de PvdA als een "realo', die zich heeft gecommitteerd aan het huidige kabinetsbeleid van sanering van de sociale zekerheid. Tevens geldt Wallage als een gezaghebbend politicus die zich zowel snel kan inwerken in ingewikkelde dossiers als ook rust kan brengen in de gespannen verhouding met de PvdA-fractie in de Tweede Kamer.

Fractieleider en toekomstig CDA-lijsttrekker Brinkman gaf zaterdag blijk van twijfel over officiële PvdA-verklaringen dat Ter Veld wegens communicatieproblemen met de Tweede-Kamerfractie moest vertrekken. “Ik mag hopen dat de werkverhoudingen met Ter Veld geen omhulsel blijken te zijn voor de steun voor het beleid”, aldus Brinkman zaterdag. “Het is er niet gemakkelijker op geworden, maar per saldo hoop ik dat we er uit zullen komen.”

Ook een kort telefonisch gesprek met PvdA-fractieleider Wöltgens, zondagochtend, had Brinkmans twijfels niet kunnen wegnemen. Wöltgens zei dat het aftreden van Ter Veld een interne zaak van de PvdA betrof en dat de beleidsmatige opstelling van de partij zich niet wijzigt. De PvdA-fractie heeft in een eerder stadium duidelijk gemaakt grote moeite te hebben met de aangekondigde bezuinigingen op de bijstand. De PvdA-fractie houdt die bezwaren.

Oud-staatssecretaris Ter Veld stak vanmorgen enigszins de hand in eigen boezem bij haar antwoord op de vraag wie verantwoordelijk is voor haar vertrek. Ter Veld zei over de vertrouwensbreuk met de PvdA-fractie dat ze “onvoldoende rekening heeft gehouden met de prioriteiten van de fractie”. Dit “politieke feit” maakte het voor haar onmogelijk om aan te blijven als staatssecretaris van sociale zaken. Ter Veld zei dit na haar tweede optreden voor de parlementaire enquête-commissie.

Pag 3: Ongeloof over reden voor aftreden

Bij de meeste partijen heerst groot ongeloof over de stelling van de PvdA dat het aftreden van Ter Veld te wijten was aan een communicatiestoornis. VVD-Tweede Kamerlid R. Linschoten noemde zondag in het televisieprogramma Het Capitool Ter Veld “een van de meest toegankelijke bewindslieden van dit kabinet.” Het Groen Links Kamerlid P. Rosenmöller wees onder meer op de voortdurende onenigheid tussen Ter Veld en de PvdA fractie over belangrijke zaken als de WAO en de Bijstand.

D66-leider Van Mierlo zei zaterdag op een spreekbeurt in Ede eveneens dat het vooral onenigheid tussen Ter Veld en de fractie over het te voeren sociale beleid is dat de val van Ter Veld heeft veroorzaakt. Bovendien, zei hij: “Vaak is de vorm gelijk aan de inhoud. Kijk bijvoorbeeld naar het zogenaamde illegalendebat in de PvdA.” Door het vertrek van Ter Veld stijgt een “ontbindingslucht” uit het kabinet op, aldus van Mierlo op zondag in het Capitool. De D66-fractievoorzitter vond dat partijleider Kok pal achter Ter Veld had moeten blijven staan. Dat hij dat niet meer kon geeft ook de zwakte van zijn eigen positie aan, suggereerde Van Mierlo.

PvdA-voorzitter Rottenberg zei zaterdag in het televisieprogramma Nova dat naar een zware kandidaat werd gezocht om Ter Veld op te volgen. Dit ondermeer vanwege de reorganisatie van de sociale zekerheid die volgt op de uitkomsten van de parlementaire enquêtecommissie. Tevens wees Rottenberg op de ingewikkelde dossiers zoals de WAO en Bijstand die afronding behoeven.

Rottenberg liet zaterdag al doorschemeren dat de kandidaat buiten de fractie zou worden gezocht. Een benoeming van een fractielid zou uitgelegd kunnen worden als beloning voor de opstandigheid van de fractie tegen Ter Veld, aldus waarnemers binnen de partij.

Rottenberg zei verder dat het voor de PvdA moeilijker was om alle bezuinigingsmaatrgelen op de sociale zekerheid uit te voeren dan voor het CDA. Voor de achterban van de PvdA liggen die maatregel moeilijker, aldus Rottenberg. “Men mag daarom wel wat symphatieker met de PvdA omgaan”, aldus de partijvoorzitter.