De bloei van de natuur als symbool voor verlangen

Het eerste hunkerende oogcontact is al gelegd aan het eind van de eerste aflevering van Lady Chatterley, een vierdelige serie gebaseerd op de beruchte roman Lady Chatterley's Lover van D.H. Lawrence, die gisteravond op BBC1 van start is gegaan. Met deel één van het verhaal over de vrouw wier echtgenoot verlamd is en een verlangen koestert naar de jachtopzichter, bewijst regisseur Ken Russell, die zijn bewerking maakte naar de drie verschillende versies van de roman, dat hij in staat is om van het boek meer te maken dan alleen maar een tamelijk saaie vertelling met wat rauwe seks als afleiding.

Zijn laatste boek is niet het beste dat Lawrence schreef en het dankt zijn roem voornamelijk aan het schandaal rond de publicatie in 1928. Het was al zeer schokkend dat een vrouw seksuele verlangens zou hebben, laat staan dat ze die zou uiten. Dat Lady Chatterley een fatsoenlijk getrouwde vrouw was, maakte de zaak nog erger, ook al was haar man niet in staat om haar te bevredigen. Het boek bleef in Engeland tot 1960 verboden.

Dat het verhaal, zonder de poëzie en de sociale betrokkenheid die Lawrence eraan toevoegde, banaal en verouderd is bleek al uit de enige filmversie uit 1981. Hierin probeert Sylvia Kristel zich, met haar inmiddels beroemde lichaam, zonder succes als serieus actrice te profileren. De critici waren vrijwel unaniem: een verfilming van het werk van Lawrence vraagt om de flamboyante, controversiële aanpak van Ken Russell, die al in 1969 een geslaagde versie van diens Women In Love had gemaakt.

In 1988 leek het er even op dat de onvoorspelbare regisseur op een dwaalspoor terecht was gekomen, toen hij een benedenmaatse verfilming van het Lawrence-verhaal The Rainbow maakte. Met Lady Chatterley zorgt hij niet alleen voor een weelderig feest voor het oog, maar bouwt hij tevens met veel spanning de achterliggende gevoelens op. Het camerawerk versterkt het gevoel van isolement van Lady Chatterley en de symboliek van de uitbundige opbloei van de natuur onderstreept de opkomende verlangens. Slechts heel even komt de genotzucht van Russell naar boven in een droomscène vol halfnaakte, in bloemen gedrapeerde jongemannen, die niet bij de elders zo zorgvuldig gecreëerde sfeer past.

Russell, die zelf de levenslustige vader van Lady Chatterley speelt, wordt uitstekend bediend door zijn acteurs. De stralende Joely Richardson maakt van Lady Chatterley een vrouw die vastbesloten is om trouw te blijven. Tegen iedereen die medelijden met haar toont, zegt ze: “I mind for his sake that he's paralysed, not for mine”. Langzaam maar zeker wordt ze overmeesterd door haar passie voor de jachtopzichter Mellors. In deze rol had Sean Bean in de eerste aflevering niet veel meer te doen dan peinzend kijken, maar hij toont uitstraling genoeg om de erotische spanning tussen die twee geloofwaardig te maken. Dit aantrekkelijke stel zal ongetwijfeld de electriciteit van het scherm doen spetteren als ze eenmaal samenkomen.

Aan James Wilby de taak om van Sir Clifford Chatterley een persoonlijkheid te maken. Zo'n man die in een rolstoel zit en zijn vrouw aanmoedigt om een minnaar te nemen, wordt heel gauw een vervelende slapjanus. Wilby haalt alles wat er te halen valt uit deze ondankbare rol en zijn Sir Clifford wordt een interessante portrettering van de verbittering die schuilgaat achter de schijnbare acceptatie van een onaanvaardbare handicap.

Ik weet nu al waar ik de eerstvolgende drie zondagavonden naar zal kijken.

    • Sue Baker