Oranje zonder Milanees duo staat opnieuw voor cruciaal duel

NOORDWIJK, 5 JUNI. Zonder Marco van Basten, Ruud Gullit, Ronald Koeman en Jan Wouters is gisteren in Noordwijk de selectie van het Nederlands elftal bijeengekomen ter voorbereiding op weer een cruciale wedstrijd in de voorronden van het wereldkampioenschap van 1994, ditmaal in Rotterdam tegen Noorwegen. Van het illustere viertal ontbreekt de eerste door een hardnekkige enkelblessure voor de vijfde achtereenvolgende maal en heeft de tweede zijn interlandcarrière afgesloten. Koeman en Wouters melden zich gelukkig voor bondscoach Dick Advocaat maandag bij de selecte groep nadat zij in het weekeinde met respectievelijk Barcelona en Bayern München het seizoen hebben afgesloten met mogelijk een kampioenschap.

Langzaam maar zeker lijkt het Nederlands elftal zich te ontworstelen aan zijn aanvankelijke precaire positie in de voorronden. De 2-0 nederlaag van Engeland tegen Noorwegen heeft de hoop op kwalificatie bevorderd. Oranje moet winnen van de ongeslagen Noren en Nederland telt weer helemaal mee, meende Advocaat gisteren hoopvol tijdens de persconferentie in Noordwijk. Zo snel kan het verkeren in groep 2 van het kwalificatietoernooi.

“Twee punten tegen de Noren betekent dat we de Engelsen hebben ingehaald en Noorwegen zelf binnen bereik hebben. Dan ziet het weer goed uit”, zei Advocaat vol zelfvertrouwen, zoals een coach betaamt. Over geluk heeft Nederland niet te klagen gehad, met name in de laatste wedstrijd tegen Engeland waarin een professionele elleboogstoot van Wouters op het gezicht van Gascoigne en een late strafschop van Van Vossen het elftal van Advocaat van definitieve uitschakeling redde. De bondscoach bekijkt de resultaten van de positieve kant. Hij is een en al lof over de "veerkracht' van zijn spelers. Uit geslagen positie zijn ze teruggekomen.

Bovendien heeft Nederland regelmatig te kampen gehad met blessures van belangrijke spelers. Waarbij natuurlijk de voortdurendende afwezigheid van Van Basten van niet te onderschatten betekenis is geweest. “We praten over het ontbreken van een spits met absolute wereldklasse. De groep heeft dat al die wedstrijden goed opgevangen”, zei Advocaat.

Van wereldklasse is ook Ruud Gullit (geweest). Maar de man die jarenlang het gezicht en de ziel van het Oranje-elftal en het Nederlandse voetbal is geweest, heeft op harde wijze moeten inzien dat de bondscoach ook zonder hem kan. Woedend reageerde hij allereerst op zijn vervanging tegen Engeland, om vervolgens in Trouw keihard terug te slaan naar Advocaat, die hij ondere andere een slechte tactiek verweet.

Een week na het interview bedankte Gullit in een telefonisch onderhoud met Advocaat voor de Oranje-eer. Een brute scheiding, die weliswaar niet geheel onverwacht maar toch stilletjes door de voetbalfans is ondergaan. Advocaat bevestigde gisteren nogmaals dat hij vond dat Gullit tegen Engeland niet goed speelde, hoewel Gullit daar niets van wil weten. “Aan de andere kant”, zei Advocaat, “speelt hij nog steeds bij de beste club ter wereld en speelt hij nog regelmatig goede wedstrijden. Bij zijn mindere prestaties wil ik niet te lang stilstaan. Daarvoor heeft Gullit veel te veel betekend voor Nederland. Het is een heel grote voetballer.”

Een Nederlands elftal zonder Van Basten en Gullit, het is altijd even wennen. Maar nog steeds met Frank Rijkaard, hoewel zijn club AC Milan morgen tegen Genoa de laatste competitiewedstrijd speelt. Rijkaard heeft al afscheid genomen van Milan. Donderdag gaf hij al zijn medespelers, de trainers en de bestuursleden een hand.

Rijkaard zei in Noordwijk dat hij vorig seizoen al had gezegd niet langer dan een jaar te willen bijtekenen. “Ik heb niet veel tijd nodig gehad om ze duidelijk te maken dat ik er nu echt mee stop. Ze hebben ook niet geprobeerd me over te halen. Ik ben niet zo iemand die zijn mening gemakkelijk herziet. Dat weten ze bij Milan.” De laatste weken had Milan volgens Rijkaard bewust verklaard dat contractverlenging slechts een formaliteit zou zijn. “Dat deden ze om de rust bij de supporters te bewaren. De reacties die ik de laatste anderhalve week kreeg waren geweldig. Er sprak begrip uit, sympathie en vriendschap. Het heeft me goed gedaan.”

Rijkaard weet nog niet waar hij volgend sezioen speelt. Hij gaat eerst op vakantie. Naar Nederland keert hij zeer waarschijnlijk niet terug, hoe Ajax-adepten ook menen te weten dat Rijkaard zich nog alleen maar bij zijn oude club zou thuisvoelen. Een wereldvreemde opvatting. Dan kennen ze Rijkaard niet of doorgronden ze de haalbaarheid van een relatie Van Gaal-Rijkaard niet.

De 30-jarige voetballer zegt niet genoeg te hebben van Milan. “Het is niet zo dat ik wegwilde door de hektiek, of de druk van het moeten presteren. Ik ben ook niet uitgekeken op topvoetbal. Ik heb nooit last gehad van stress. Een groot voordeel is geweest dat ik altijd heb kunnen relativeren. In Italië heb ik met iedereen een goed contact gehad. Er moet ook niets bijzonders achter mijn vertrek worden gezocht. Ik vond het gewoon tijd om een prachtige periode af te sluiten.”