Mis

Vorige week stond er in een aantal kranten een foto van een langslopend meisjesbeen met op de achtergrond enkele meisjes in minirokken. Het onderschrift meldde dat het een Miss-verkiezing in Sarajevo betrof.

Toen al dacht ik: dat geeft bonje, en ja hoor - dinsdagmorgen deze week had de KRO, in Dingen die Gebeuren, overigens een aardig programma, een aantal mensen voor de microfoon gehaald om hun zegje te doen over die foto. Ze vonden het allemaal maar niks en twee oudere mannen hadden maar één woord: ""Walgelijk.'' Hoewel de mevrouw van het programma nog zei ""Ja, maar in de oorlog werd er ook gedanst, geef toe'', waren ze niet te vermurwen. Een mevrouw van de Katholieke Ouderen Bond of zoiets meende ook dat het een schande was, trouwens zo'n hele miss-verkiezing was tegen het zere been van de Vrouwenbeweging, het gaf maar weer eens aan etc., etc.

Nu moeten ze me niet de bek openbreken over wat WIJ allemaal tijdens de oorlog deden, in de tijd dat Sarajevo nog gewoon Serajevo heette. Fanny Blankers-Koen verbeterde een aantal malen haar records, de voetbalcompetitie ging tot in 1944 gewoon door. Derksen en Van Vliet wielrenden zelfs in Zürich(!) in 1943, en in de hongerwinter splitste uit de Gereformeerde Kerk de Artikel 31-groep zich af.

Met andere woorden, het leven ging gewoon door. Of je daar nu voor bent of niet.

Achteraf zullen er wel mensen zijn die menen dat die meisjes van die Miss-verkiezing met een geweer de tegenstander te lijf hadden moeten gaan, en anderen dat ze thuis hadden moeten zitten bidden om vrede (in lange rokken natuurlijk) - een feit blijft kennelijk dat er nog steeds mensen zijn die zich mateloos ergeren aan minirokken. Aan minirokken hier, maar vooral aan minirokken in Sarajevo. Ze verknallen ons idee over een belegerde stad, dat is het.

Jammer genoeg hoor ik die mensen niet het "walgelijk' uitspreken over al die lijken die we steeds maar zien liggen op foto's. Nee, hun "walgelijk' blijft beperkt tot de minirok, net ongeveer het laatste wat ik met als walgelijk zou kenschetsen, maar ja, ik ben natuurlijk maar een male chauvinist pig, een perverse ouwe viezerik die dat aardige benen vindt. Jasses. Ik heb overigens nog niet gehoord dat er ooit granaten onploft zijn tijdens die voetbalwedstrijden in "onze' oorlog. In Sarajevo missen 7 tot 800 kinderen een arm of een been - of beide.

Laat ik u nog eens iets anders vertellen over dingen als dansen, miss-verkiezingen, vrolijkheid en luxe.

Vlak na de oorlog werkte ik bij de Scheepvaart Vereniging Zuid, op de Sociale Afdeling. De SVZ was haar tijd aardig vooruit, daar kregen de havenarbeiders vaste pensioenen om maar wat te noemen. Een van mijn taken was het begeleiden van havenarbeidersgezinnen die "niet rond kwamen'. Er werd dan een soort huishoudboekje aangelegd voor zo'n gezin, met geld wegleggen voor schoeisel, kleding, maaltijden, enfin, u kent ze wel, een beetje die stijve na-oorlogse inzichten.

Ik kwam toen bij een gezin met twee hardwerkende ouders waar de boel enigszins, financieel althans, uit de hand gelopen was. In mijn gesprek - je zit daar dan als tweeëntwintigjarige het leven uit te leggen aan een moeder van zes kinderen - bleek dat moeder niet met vader getrouwd was. Ik legde uit dat dat moeilijkheden zou kunnen opleveren met de pensioenuitbetaling als er iets zou gebeuren, en toen zei ze verontwaardigd: ""Ik trouwen met die man? Geen haar op m'n hoofd zeg.'' Dat nam me op slag zeer voor haar in.

Na een paar weken huishoudboekje kwam ik weer eens op een maandag langs en sprak een van de kinderen aan over de gang van zaken. ""We hebben zondag niks gegeten'' zei het jongetje.

""Waarom niet?'' vroeg ik zijn moeder. ""Er was toch geld beschikbaar, volgens het boekje?''

""We hebben zaterdag tompoezen en moorkoppen gehaald'', zei ze. ""Je wil toch 's wat.''

Ik had het hart niet dat ik er iets van zei, want ik vond dat ze groot gelijk had. Een mens wil wel 's wat, ongeacht de toestand of de gevolgen. Luxe is vaak noodzakelijker dan brood.

Je hebt voor allerlei dingen maar kort de tijd.

De vrouwen die nu op minirokken afgeven, zijn meestal niet meer in de gelegenheid ze zelf te dragen. Die tijd gaat voorbij, dat duurt maar kort. Als ik foto's zie waarop kinderen in Joegoslavië (voormalig of klein) met geweertjes spelen dan erger ik me in het geheel niet aan de geweertjes, dan ben ik blij dat die kinderen spelen. De tijd van spelen en van minirokken en van Miss zijn is maar kort. Ik ken zowel een Miss World als een Miss Universe. Niets slechts mee gebeurd, integendeel. Vooral de Miss Universe is een buitengewoon oppassend en godvrezend type, het tegengestelde van een losbol. Dus wat er nou zo walgelijk was aan dé minirokken daar in Sarajevo begrijp ik niet.

Overigens ben ik van mening dat Sarajevo bevrijd moet worden. Weet u nog wel, "bevrijden', net zoals wij bevrijd zijn, indertijd, door allebei mensen die hier niets te schaften hadden, zoals Canadezen. Er woonden toen tien miljoen Canadezen in Canada, twee-derde van onze vijftien miljoen, maar er namen er 1 miljoen vrijwillig dienst. Om in Europa te vechten - en in veel gevallen te sneuvelen.

Nu de Tweede Kamer aarzelt, zou het misschien goed zijn het rapport van de commissie-Meijer, over de toekomst van de Krijgsmacht, eens te lezen.

Dat is echt geen luxe.