Stripalbum van Jacques Tardi; Dwalende boefjes

Jacques Tardi: Dodelijke spelletjes. Naar de roman Jeux pour mourir van Geó-Charles Veran, 238 blz. Uitg. Casterman. ISBN 90 303 8464 6. Prijs f 49,90.

Dodelijke spelletjes is het zwartste werk van de Franse striptekenaar Jacques Tardi tot nu toe. Onbarmhartig schetst Tardi het beeld van een harde, onverschillige wereld in de Parijse voorstad Le Troncy, waar iedereen slechts aan overleven denkt en aan hoe hij anderen een hak kan zetten. Iedereen heeft wel iets te verbergen en de kinderen moeten veel te snel volwassen worden. Boefjes dwalen verveeld door de wijk, zwemmen wat in de rivier bij het spoor of smeden plannen in hun hut tussen het sloopafval. Het verhaal speelt zich af in augustus 1950, als de bewoners van de industriewijk worden opgeschrikt door een moord op een 74-jarige ex-revuedanseres. De sombere geschiedenis is een bijna letterlijke beeldvertaling van de cult-roman Jeux pour mourir, waarmee de schrijver Géo-Charles Veran in 1950 in Frankrijk de Grand Prix de la littérature policière won.

Dat deze keer kinderen de (anti-) helden zijn was niet de voornaamste reden van Tardi om de roman als uitgangspunt voor het album - dat een recordaantal van 238 pagina's telt - uit te kiezen. De complexe manier waarop de geschiedenis wordt verteld, de ontdekkingen die in de loop van het verhaal worden gedaan en de valse sporen die de lezer een paar keer misleiden, waren daarvoor de voornaamste redenen.

Tardi heeft in dit nieuwe album tevens gekozen voor een opvallende verandering van stijl. De tekenlijnen zijn droger en simpeler geworden en na een lange zwart-wit periode gebruikt hij nu weer kleuren: warme vloeiende tinten waarmee hij bijzonder expressieve effecten bereikt. Zelf schrijft hij de versimpelde lijnvoering toe aan onder meer de vijfhonderd tekeningen die hij maakte bij Celines Reis naar het einde van de nacht waarin hij probeerde zoveel mogelijk emoties te verwerken. “Het feit dat ik nu misschien meer de essentie weergeef, heeft beslist te maken met de illustraties in de Reis. Dat geldt ook voor de kleur. Na al die grijze tekeningen had ik ineens zin in kleur,” zegt de 46-jarige invloedrijke tekenaar in een interview.

Dodelijke spelletjes is een tragisch maar intrigerend psychologisch verhaal over wanhopige mensen wie het maar niet lukt zich te bevrijden uit hun deprimerende omgeving. Tardi heeft het sombere verhaal nietsontziend maar ook met compassie in magnifieke beelden omgezet, waarbij hij balans van vorm en inhoud heeft gevonden zoals dat in stripalbums maar zelden voorkomt, misschien alleen vergelijkbaar met een stripboek als Maus van Art Spiegelman.

    • Dik Rondeltap