Illegale rookwaar vindt gretig aftrek bij Nederlanders

ROTTERDAM, 4 JUNI. De smokkel van sigaretten vanuit Oost-Europa naar Nederland neemt steeds grotere vormen aan. Nederland lijkt na Duitsland het belangrijkste afzetgebied te worden voor deze illegale rookwaar. Dat zegt H.J. Jol, directielid van NSO, de branche-organisatie voor de tabaksdetailhandel.

Volgens Jol, die zich zeer ongerust maakt over deze door hem gesignaleerde ontwikkeling, gaat het om smokkel van westerse merksigaretten die in Oosteuropese fabrieken onder licentie zijn gemaakt. Deze sigaretten - Jol noemt desgevraagd Marlboro van Philip Morris als voorbeeld - beantwoorden aan alle eisen waaraan ook in westerse fabrieken moet worden voldaan, maar worden op de Oosteuropese markt tegen veel lagere prijzen verkocht.

Vooral Duitsland wordt op het moment overstroomd met sigaretten die ver onder de geldende Duitse marktprijzen worden verkocht. De prijs van een illegaal pakje ligt in Nederland enkele guldens onder de officiële prijs van rond de vijf gulden. Jol heeft naar eigen zeggen geluiden uit de branche opgevangen dat in de Nederlandse grensstreek met Duitsland al tien procent van de markt door sigaretten van Oosteuropese makelij zou zijn overgenomen. Als veelgebruikte verkooppunten noemt hij horecagelegenheden en de zwarte markten in bijvoorbeeld Beverwijk en Utrecht. Ook in de kranten verschijnen regelmatig advertenties waarin partijen sigaretten worden aangeboden. Meestal blijken hier particulieren achter te zitten, maar Jol is van mening dat ook professionele smokkelorganisaties actief moeten zijn.

Bij het Voorlichtingsbureau Sigaretten en Shag reageert men in eerste instantie heel verbaasd op de uitspraken van Jol. “Ik wist dat er sprake was van smokkel, maar niet dat het zulke vormen zou hebben aangenomen”, zegt voorlichter Jansen. Na enig rondbellen komt hij later tot de conclusie dat van een grootscheepse handel in Nederland nog geen sprake is. “Ik schat dat het om één à twee, hooguit drie procent van de Nederlandse markt gaat”, aldus Jansen. Op een totale jaarlijkse verkoop van ongeveer 16 à 17 miljard sigaretten, betekent dat volgens Jansen “enkele honderden miljoenen stuks”. Hij gaat er van uit dat de branche zich voorlopig niet ongerust hoeft te maken over de binnengesmokkelde tabak. Om de ontwikkelingen bij te houden, heeft het Voorlichtingsbureau Sigaretten en Shag wel een meldingspunt geopend waar eventueel gesignaleerde smokkelwaar geregistreerd zal worden.

Ook bij de Nederlandse douane reageert men vooralsnog vrij lakoniek op de berichten over grootscheepse smokkel. “In Duitsland is het een heel groot probleem, maar hier komt de douane nog slechts incidenteel een container sigaretten tegen”, aldus woordvoerder Frank Jansen. De Nederlandse douane onderhoudt volgens hem wel contacten over dit onderwerp met Duitsland.

Op de Nederlandse kantoren van tabaksproducenten als BAT (Lucky Strike, Pall Mall) en Philip Morris (onder andere Marlboro) is men op de hoogte van de smokkelpraktijken. Volgens BAT-directeur Morgan Flemming “is het een probleem voor de hele industrie”. De handel raakt omzet kwijt, terwijl ook de nationale organisaties van de tabakconcerns hun inkomsten zien teruglopen. Flemming bevestigt dat de smokkel met name in Duitsland enorm is toegenomen, maar zegt dat BAT zelf op dit terrein nog geen problemen heeft. Een verklaring daarvoor is volgens hem dat de sigarettenmerken van BAT in vergelijking met een aantal concurrerende merken niet zo groot zijn..

Volgens de Nederlandse woordvoerder van het Amerikaanse concern Philip Morris (producent van het grootste sigarettenmerk ter wereld: Marlboro) probeert de sigarettenfabrikant smokkel tegen te gaan door zoveel mogelijk samen te werken met de fiscale inlichtingen- en opsporingsdienst FIOD. Zo brengt Philip Morris tegenwoordig codes aan op de overdozen (waarin de sigaretten per tienduizend verpakt worden), zodat bij eventuele inbeslagname nagegaan kan worden waar de tabaksprodukten vandaan komen. Philip Morris laat zelf onder licentie eigen merken produceren in Tsjechië, Polen en Hongarije. De verkoopprijs van deze sigaretten bedraagt volgens de woordvoerder in die landen iets meer dan een Amerikaanse dollar per pakje. Philip Morris heeft naar eigen zeggen de tabaksverkopen in Nederland nog niet zien teruglopen als gevolg van het aanbod van smokkelwaar.

    • Marcella Breedeveld