Postmodern winkelen; Freelance: vuurwerk aan je voeten

Freelance, Rokin 86, Amsterdam.

De winkel in Parijs is gevestigd in de Rue du Four. Afgelopen herfst is een Freelance-winkel in New York geopend. Komende herfst openen twee winkels in Madrid en Tokyo.

Het Rokin is geen gezellige straat om te winkelen. Nooit geweest trouwens. In Breitners tijd kijfden hier de viswijven, sinds de demping van de Amstel in 1936 raast er het verkeer, en in de jaren zestig en zeventig nestelden zich smoezelige reisbureaus en eettentjes tussen de kantoorpanden. De straat die de overloop van het Damrak, de Damstraat en de Kalverstraat had moeten opvangen, werd een winderige, kille uithoek, waar het voor een wandelaar slecht toeven was.

Inmiddels is er het een en ander veranderd, al ga je nog steeds niet naar het Rokin om te flaneren of zomaar wat winkels te kijken. Sinds Jan Jansen er zijn schoenenzaak vestigde, Agnès B. er haar prèt-a-porter verkoopt en Puck & Hans er hun grunge aan de man brengen, is het Rokin een bezoek waard geworden. Hier je garderobe aanschaffen is een statement. Je geeft aan voor goede kwaliteit en tegendraadse ontwerpen iets over te hebben: niet alleen veel geld, maar ook een omweg langs een van de meest onaantrekkelijke straten in de Amsterdamse binnenstad.

Het bestaande trits van mode- en schoenenzaken is in februari van dit jaar uitgebreid met een nieuwe loot. Aan de schoenenzaak "Freelance' - van het gelijknamige Franse schoenenmerk - loopt geen Amsterdammer en geen toerist achteloos voorbij. In spijkerschrift knettert de naam de gevel af. Interieur en etalage van de winkel zijn verantwoord wild ingericht, met overal - in de trap, de schappen, het meubilair - verweerde krullen, slingers en slakkehuizen. Samen met het felgekleurde, zuidelijk aandoende mozaëk in de etalage, de oranje-roze getamponneerde muren en het quasi-gecapitonneerde plafond een staaltje van would be winkeldesign.

De bedenker van dit postmoderne geweld - de Britse binnenhuisarchitect John Eager - heeft zijn handtekening met telefoonnummer ongegeneerd in de trapleuning bij de entree achtergelaten. “Maar bijna iedereen kijkt erover heen,” zegt Monique Kooman - eigenaresse en agent van Freelance. Klanten in de winkel hebben wel wat anders te doen. Schoenen kijken bijvoorbeeld.

Er zijn zo'n honderdvijftig modellen. Behalve Freelance verkoopt Kooman ook basics, zoals tennisschoenen en rubberen plateaugympen ("de hit van deze zomer') van Spring Court en No Name. De liefhebber van Freelance - duurzame schoenen waar de ontwerpers, de broers Rauturau, patent op lijken te hebben - kan kiezen uit "normaal' met een buitenissige uitstraling. Pumps, mocassins, molières, veterlaarzen en bottines in gewoon zwart, bruin, blauw en beige, maar met opvallende details: extra hoge hakken, eivormige of juist abrupt afgekapte leesten, en afstekende stiksels. Maar er is meer: modellen in knallende kleuren met wiebelhakken, bedoeld voor de "hoogmodische' koper die vuurwerk aan zijn voeten wenst. Voor hem is er de keuze uit laarzen en klompen in oranje, geel, groen en zwart patchwork, het leer aan elkaar genaaid met grote stiksels; sandalen met touwen sleehakken van bijna 10 centimeter hoog ("een kunst om er niet vanaf te kukelen') en kurken plateau-slippers, bezaaid met schelpjes. “Allemaal erg back to the seventies,” zegt Kooman.

De schoenen bevatten ook een boodschap voor onder de voetzool. "Love, Earth and Nature' staat er in een ingenieus bij elkaar gestikte muil uit de "Heteroclito'-serie. En ergens anders "Transcultural'. Verdraagzaamheid? Milieubewustzijn? Anti-racisme? Wil Freelance zich zo profileren? “Niets van dat alles,” zegt Kooman. Achter deze slogans zit geen gedachte, behalve dat ze goed verkopen.