Hirsch Ballin belooft snel 600 extra cellen

DEN HAAG, 3 JUNI. Minister Hirsch Ballin en staatssecretaris Kosto (justitie) treffen op korte termijn noodmaatregelen om 600 extra cellen vrij te maken.

Bovendien zullen de bewindslieden proberen in het kabinet steun te verwerven voor de bouw van 2.000 extra cellen vóór 1995. Eerder dit jaar ging het kabinet al akkoord met de bouw van 1.000 cellen extra. Dat bleek gisteravond tijdens een door PvdA-afgevaardigde Zijlstra aangevraagd spoeddebat in de Tweede Kamer over het cellentekort.

Aanleiding voor de interpellatie was de vrijlating van een 19-jarige verdachte in Amsterdam, die had bekend dat hij een leeftijdsgenoot had doodgestoken. De dag voor het debat zegde de CDA-fractie in de Tweede Kamer minister Hirsch Ballin de wacht aan. CDA-woordvoerster Soutendijk verklaarde dinsdag dat haar partij bij een soortgelijk geval van heenzending het vertrouwen in de minister van justitie zou opzeggen. Tijdens het debat gisteravond was de CDA-afgevaardigde echter aanmerkelijk milder gestemd jegens Hirsch Ballin.

De beide bewindslieden van justitie zegden de Kamer toe door middel van “onorthodoxe maatregelen” 600 cellen vrij te maken. “Dat moet voldoende zijn om althans de ergste gevallen binnen te houden”, aldus Hirsch Ballin.

300 Politiecellen zullen de status krijgen van een cel in een Huis van Bewaring. In totaal zijn er in Nederland 2.500 politiecellen. De overige 300 cellen hopen Hirsch Ballin en Kosto vrij te maken door gebruik van strafcellen en recreatiezalen in de penitentiaire inrichtingen en het in voorkomende gevallen plaatsen van verscheidene gedetineerden in één cel. Ook zullen cellen in huizen van bewaring die gereserveerd zijn voor vreemdelingenbewaring worden ingeschakeld om het cellentekort op te lossen. Kosto deelde de Kamer mee dat dit hele pakket aan noodmaatregelen ongeveer 50 miljoen gulden per jaar kost.

Hirsch Ballin zei verder dat hij de procureurs-generaal, de hoogste ambtenaren van het OM, een aanwijzing zal geven om heenzendingen als in Amsterdam in de toekomst te voorkomen. Ook moeten zogeheten “wegzend-officieren”, die belissen over het heenzenden van verdachten, voordat zij een besluit nemen om een zware verdachte te laten lopen, overleg plegen met hun hoofdofficier.

Kamer eist garanties Hirsch Ballin

Minister Hirsch Ballin weigerde overigens de door de Kamer gevraagde garantie te geven dat geen verdachten uit de zwaarste categorie zullen worden vrijgelaten wegens het cellentekort.

Met zijn toezeggingen kwam Hirsch Ballin tegemoet aan de eisen van PvdA en CDA om noodmaatregelen te nemen voordat de nieuwe gevangenissen in Lelystad en Vught klaar zijn. Een motie van CDA-afgevaardigde Soutendijk, die de nadruk legde op het onderbrengen van twee gedetineerden in één cel, kreeg geen steun van de Kamer. Een Kamermeerderheid nam genoegen met de toezegging van Hirsch Ballin dat onder bepaalde voorwaarden verscheidene gevangenen in één cel zullen worden ondergebracht.

De Kamer vroeg wel de garantie van Hirsch Ballin dat er geen verdachten van zware delicten als moord, seksuele delicten en drugsdelicten meer worden vrijgelaten. Een motie met die strekking van VVD-afgevaardigde Korthals kreeg de steun van de gehele Kamer, uitgezonderd de fracties van CDA en D66. Zijlstra (PvdA) meent dat die garantie kan worden geëist als de beloofde uitbreiding van cellen wordt gerealiseerd.

VVD-afgevaardigde Korthals hekelde het beleid van Hirsch Ballin. Volgens de VVD is het “onaanvaardbaar dat de minister keer op keer door ons voorgestelde maatregelen niet heeft uitgevoerd”. Korthals sprak er zijn voldoening over uit dat de PvdA-fractie eindelijk de oplossing van meerdere verdachten in een cel aanvaard. PvdA-woordvoerder Zijlstra, die slechts een “geringe rol” voor die oplossing ziet weggelegd, vroeg Korthals vervolgens hoeveel extra cellen de VVD-er daarmee hoopt te vinden. “Dat betekent een uitbreiding van honderd procent, maar dat is niet zo'n ingewikkelde rekensom”, aldus Korthals, die verder zei dat wat hem betreft “kortgestraften wel met zijn twaalven op een cel kunnen.”

Woordvoerders van D66 en Groen Links vonden dat de oorzaak van de heenzendingen niet alleen ligt bij het cellentekort.