Voetballers zijn miserabele toneelspelers

SITTARD, 3 JUNI. Een pact, een verbond, een stilzwijgende afspraak of een niet-aanvalsverdrag. Ze worden in het voetbal regelmatig overeengekomen, maar het gebeurt zelden dat iemand een beschuldiging hard kan maken. Met degradatie bedreigde trainers ontwijken dergelijke termen angstvallig. Het was de onmacht van de spelers om tot het uiterste te gaan, en dus kies je voor zekerheid, heet het dan. Het "overkwam' Fortuna Sittard en FC Den Bosch gisteravond: 1-1.

Zowel Fortuna als Den Bosch had genoeg aan een gelijkspel om directe degradatie te ontlopen. De twee clubs mogen nu in de nacompetitie gaan proberen het eredivisieschap veilig te stellen. Tot teleurstelling van Dordrecht '90, dat weliswaar met 4-0 won van Cambuur Leeuwarden maar door de 1-1 in Limburg niet meer van de laatste plaats in de eredivisie afkwam en rechtstreeks naar de eerste divisie afdaalde.

Afspraken tussen twee teams openbaren zich vanzelf aan de oplettende toeschouwer. Want voetballers zijn miserabele toneelspelers. De enige rol die ze aankunnen is die van de stervende zwaan, bij het versieren van een vrije trap of strafschop. In andere gevallen ontstaat er een wanvertoning, leert de voetbalhistorie.

Een triest schouwspel werd opgevoerd tijdens het wereldkampioenschap van 1982 in Spanje. De wedstrijd tussen West-Duitsland en Oostenrijk eindigde in 1-0. Het was voor de Duitsers genoeg om groepswinnaar te worden, het volstond voor de Oostenrijkers om op doelsaldo Algerije voor te blijven en als nummer twee van de groep eveneens door te gaan naar de volgende ronde. Woedende Algerijnse supporters keken in Gijon machteloos naar de non-wedstrijd, zwaaiden veelbetekenend met bankbiljetten en moesten na afloop door enkele honderden politiemensen in bedwang worden gehouden.

Een beruchte Nederlandse variant deed zich voor in het seizoen 1987-'88 toen PEC Zwolle en FC Volendam op de laatste competitiedag een verbond sloten. Beide clubs hadden destijds genoeg aan een puntendeling om het eredivisieschap te kunnen prolongeren. En dus bleef het 0-0. Het ging ten koste van AZ, dat door het pact van Zwolle samen met FC Den Haag en DS '79 degradeerde. De Alkmaarse klachten over competitievervalsing werden schouderophalend aangehoord.

Gisteravond leek in De Baandert de bal aanvankelijk gewoon rond te zijn. Hans van der Pluym, trainer van FC Den Bosch, speelde enkele minuten voor de wedstrijd' zijn rol naar behoren, zij het met wat overacting. “Eerlijk gezegd, en dat meen ik echt, 'echt waar, ben ik nog nerveuzer dan voor andere wedstrijden. Er kan van alles gebeuren. Die bal zal er maar plotseling bij ons in rollen.”

Dat gebeurde dan ook prompt na vijf minuten toen Randy Samuel uit een corner de 1-0 inkopte. Daarvoor, maar vooral daarna was het opvallend rustig op het veld. Na de aftrap duurde het bijna een minuut voordat Den Bosch eindelijk de bal aan de tegenstander verspeelde en die prestatie had weinig met subliem combinatiespel van de Bosschenaren van doen.

Het lamlendige spel, met fraaie gemiste kansen op 2-0 van Fortuna, die bovendien aan de andere kant van het veld regelmatig als pupillen door het midden uitverdedigden, duurde tot de 54ste minuut. Toen mocht Bosschenaar Benkirane zich als een zaalvoetballer uitleven in het strafschopgebied en de bal naar Nijhuis schuiven: 1-1. Daarna deden beide teams geen enkele moeite meer de onmacht' te camoufleren.

De stemming na afloop was veelzeggend. KNVB-waarnemer Gerard Geurds, namens de tuchtcommissie en veiligheidscommissie aanwezig, had geen onrechtmatigheden geconstateerd. “Ploegen dienen te strijden voor hun kansen. Volgens de ruimte die de spelregels verschaffen hebben Fortuna en Den Bosch zich correct gedragen. Daarvan zal ik keurig melding maken.”

Waarna twee glimlachende trainers hun relaas deden. Van een pilsje genietend stelde Van der Pluym vast dat “het niet vaak voor komt dat een wedstrijd twee winnaars kent.” En iedereen moest toch begrip kunnen opbrengen voor het gelijke spel? “Eenmaal in het seizoen mag je van de regels afwijken. Welke regels? De regels die zeggen dat je altijd opportunistisch en technisch verzorgd voetbal moet laten zien.”

Fortuna-trainer Chris Dekker knikte instemmend mee. “Dit resultaat was toch logisch?” Hij vond het al met al een spannende wedstrijd en voegde er ten overvloede nog aan toe dat hij het laatste half uur op zijn stoel had zitten bibberen. Op een voorjaarsavond in juni.

    • Leon van Eijndhoven