Tweede Kamer woedend over plan-Bosnië

DEN HAAG, 2 JUNI. De Tweede Kamer is woedend over het "actieplan' voor Bosnië dat onlangs zonder overleg met EG, NAVO of Westeuropese Unie is opgesteld door Frankrijk, Rusland, Spanje, Groot-Brittannië en de VS.

De Kamerleden zien het plan als ondermijning van het plan-Vance/Owen, dat weliswaar niet ideaal was, maar het nieuwe is “nog slechter”. Bovendien worden aan de vredesmacht in Joegoslavië bijdragende landen als Nederland simpelweg buitengesloten.

“Een dieptepunt in het diplomatieke verkeer van de laatste maanden”, zei de “onthutste” CDA'er De Kok vanmorgen bij overleg over deze zaak met de ministers Kooijmans (buitenlandse zaken) en Ter Beek (defensie). De Verenigde Naties hadden aangegeven met sancties, eventueel militair ingrijpen, te zullen komen indien het plan-Vance/Owen niet werd aanvaard. Nu de Bosnische Serviërs hun handtekening niet hebben gezet, dienen die sancties te worden uitgevoerd en moet niet op een nieuw, afzwakkend actieplan te worden overgegaan. aldus De Kok.

De CDA-fractie ondersteunt, aldus De Kok, het voorstel van Euro-commissaris Van den Broek om op korte termijn de Europese regeringsleiders bijeen te roepen om te bespreken hoe het verder moet nu het plan-Vance/Owen is afgewezen.

De PvdA'er Van Traa sprak van “een klap in het gezicht van de Europese samenwerking op het gebied van buitenlandse politiek”. Het kan niet zo zijn, zei hij, “dat Nederland aan van alles en nog wat meedoet en vervolgens bij het overleg buiten de deur wordt gehouden”.

Van Traa was van mening dat Nederland zich niet hoeft te houden aan de inhoud van het actieplan, dat sterk het behoud van de status quo bevordert. “De oude afspraken gaan gewoon de prullenmand in. Want de veilige zones, zoals was afgesproken, worden helemaal niet ingesteld.”

Pag.3: "Gebrek aan oplossing'

Nederland moet volgens hem blijven aandringen op het werkelijk handhaven, instellen en afdwingen van veilige gebieden in Joegoslavië.Ook minister Kooijmans zei vanmorgen, dat “dit niet de manier is waarop men als landen in de Europese Gemeenschap met elkaar omgaat”. In het actieplan ontbreekt naar zijn mening en naar die van minister Ter Beek een concept voor een duurzame politieke oplossing, terwijl de indruk wordt gewekt dat die doelstellingen uit het plan-Vance/Owen zijn afgeschreven. De Nederlandse regering, aldus de beide ministers, blijft het plan-Vance/Owen als “complementair” zien.

De maatregelen in het nieuwe actieplan, zei Kooijmans, worden niet in een groter kader gesteld, en zijn daardoor nauwelijks effectief. Ook de veilige gebieden komen geheel in de lucht te hangen als zij niet deel uitmaken van een groter concept. “De Serviërs kunnen uit dit alles het idee halen dat zij met rust worden gelaten in de gebieden die zij inmiddels met wapengebruik hebben veroverd”, aldus Kooijmans, die toezegde de zaak komende week opnieuw met zijn EG-collega's te zullen bespreken.