'Rosas Album' is knap eerbetoon en ontkent vluchtigheid van dans

Rosas Album, 138 p., uitg. Theater Instituut Nederland/International Theatre & Film Books Amsterdam. Verkrijgbaar bij iedere voorstelling van Rosas en in de boekhandel. ƒ 25.

AMSTERDAM, 2 JUNI. Niet de première van Debussy's opera Pelléas et Mélisande was gisteren het eerste wapenfeit in de zevenenveertigste editie van het Holland Festival, maar de presentatie van het fotoboek Rosas Album. Rosas is het dansgezelschap van de Belgische choreografe Anne Teresa de Keersmaeker, nog slechts dertig jaar oud maar wel al geëerd met een overzichtsprogramma in het Holland Festival. Naar aanleiding van de heruitvoering van drie bestaande werken en van de première van een nieuwe creatie hebben drie Europese festivals, het Amsterdamse Muziektheater, Rosas zelf en het vaste huis van de groep, de Muntschouwburg in Brussel, de krachten vereend en samen de uitgave van het boek mogelijk gemaakt.

Aan die samenwerking is het te danken dat er nu voor slechts vijfentwintig gulden een schitterend boek over De Keersmaeker te verkrijgen is. Het bestaat grotendeels uit foto's van Herman Sorgeloos, de vaste fotograaf en decorontwerper van de groep. Zijn betrokkenheid bij het gezelschap is aan het werk af te zien. Dans fotograferen is razend moeilijk - het gevaar is groot is dat er een reclameprent voor bijvoorbeeld een parfummerk ontstaat. Holle esthetiek lijkt nauwelijks te vermijden en hoe moet één gestold moment de sfeer van een heel stuk weergeven?

Sorgeloos geeft het antwoord op die vraag, overtuigend en meeslepend. Zijn zwartwit-foto's bieden door hun suggestieve, dramatische kracht een werkelijk overzicht van het dozijn werken dat De Keersmaeker tot op heden gemaakt heeft. Iedere plaat is een verhaal op zichzelf geworden, met een eigen dynamiek, maar tegelijkertijd wordt het hele dansstuk er levendig door in de herinnering opgeroepen. Sorgeloos maakt de geraffineerde indruk documentair te werk te zijn gegaan en zich over compositie noch kadrering het hoofd gebroken te hebben, maar intussen vertoont foto na foto een eigen focus en keuze en een prachtig evenwicht in beweging en tonen en licht en donker.

Iemand die nog nooit werk van De Keersmaeker heeft gezien, kan er door Rosas Album een uitstekend idee van krijgen. Dat is razend knap, en als het ware een ontkenning van de vluchtigheid van dans. Het door Jan-Kees Schelvis prachtig vormgegeven boek bevat verder een gedetailleerde oeuvrelijst en drie, nogal zwakke teksten. Filmer en romancier Eric de Kuyper bestaat het in plaats van De Keersmaeker zichzelf te interviewen, een bizarre gewaarwording. Aan de waarde van dit boek doet zijn bijdrage gelukkig helemaal niets af. Integendeel zelfs, door de tegenvallende teksten lijkt de macht van het beeld eens zo groot.