Een krachtmeting tussen twee leiders

DEN HAAG, 2 JUNI. Eerst moest er gisterochtend de nodige stoom worden afgeblazen in de CDA-fractie. De verontwaardiging was groot dat justitie wegens celgebrek een 19-jarige jongen had laten gaan die een steekpartij met dodelijke afloop had bekend.

Was het niet de CDA-fractie, haar fractievoorzitter Brinkman in het bijzonder, die al langere tijd op allerlei maatregelen had aangedrongen om het cellentekort terug te dringen? En was het niet minister Hirsch Ballin die - gesecondeerd door zijn PvdA-staatssecretaris Kosto - die maatregelen had tegengehouden? Het waren maar enkele van de vragen die in het vuur van de discussie opkwamen.

Nadat de meeste opwinding was verwoord, nam de fractievoorzitter en toekomstig partijleider Brinkman zelf het woord. Of de verontrusten zich wel realiseerden dat aan hun verontwaardiging wel eens politieke gevolgen voor de bewindsman van justitie konden vastzitten? De meeste fractieleden begrepen meteen de politieke lading van zijn opmerking. Hier sprak de bijna-nieuwe partijleider over iemand die misschien wel partijleider had willen worden.

Enige tijd gold Hirsch Ballin als katholieke concurrent van de protestant Brinkman in de race naar de opvolging van de huidige partijleider en premier, Lubbers. Wie dacht dat met het kiezen voor Brinkman deze concurrentiestrijd was afgelopen, kwam twee weken geleden bedrogen uit. In dezelfde week dat de christen-democraten in Den Haag Brinkman op het schild hieven, hield Hirsch Ballin in de Bijbelse stad Jeruzalem een fundamenteel betoog over de "verstolling' van de democratie, de Europese eenwording en sociaal-economische ontwikkelingen in de wereld. Het waren niet echt onderwerpen die de eerste zorgen van een minister van justitie vormen maar wel precies de gebieden die voor Brinkman nog grotendeels terra incognita zijn.

Door zijn fractie gisteravond hardop twijfels over het politieke lot van Hisrch Ballin te laten uitspreken, gebruikte Brinkman de Tweede-Kamerfractie opnieuw als machtsbasis. Hij had dat al eerder succesvol gedaan door, tegen de zin van premier Lubbers in, met de VVD te gaan onderhandelen over een alternatief WAO-voorstel. Het spoeddebat vanavond gaat daarom niet alleen over cellen. Het vormt, zij het indirect, een nieuw hoofdstuk in de krachtmeting tussen de toekomstig partijleider en toekomstig vice-partijleider.