"Een enorme behoefte aan geestelijke verdieping'

Veel jonge mensen zijn het materialisme voorbij. Ze zijn redelijk geslaagd, hebben werk, een huis, een auto, kunnen kopen wat ze willen. Maar er ontbreekt iets. Een leidraad, betrokkenheid. En dus zijn ze op zoek naar meer. Vandaag de vierde aflevering van een serie. Anneke Terstall en John Jaakke, leden van de Kerkeraad van de Westerkerk in Amsterdam.

De Westerkerk in Amsterdam-centrum geldt als lichtend baken in het verder desolate landschap van het christelijk geloof in Nederland.

“Dat de Westerkerk groeit en bloeit is vooral te danken aan het charisma van dominee Nico Terlinden. Hij preekt de kerk zondag aan zondag vol. Hij geeft je ruimte, begrijpt de angst van mensen om door het geloof bekneld te raken”, zegt Anneke Terstall. “En dat in combinatie met de simpelheid, de eenvoud van zijn preken”, vult John Jaakke aan. Hij steekt niet onder stoelen of banken dat hij "apetrots' is op de Westerkerk.

Anneke Terstall (40, onderwijzeres basisonderwijs) en John Jaakke (38, advocaat) zijn als leden van de Kerkeraad verantwoordelijk voor de dagelijkse gang van zaken in de Westerkerk. Anneke coördineert als ouderling de kinder- en jeugdkerk, John is kerkvoogd en zorgt voor de financiën. John: “Het is natuurlijk bijzonder om in het bestuur van zo'n goedlopende kerk te zitten, al vinden veel mensen het raar dat een jonge kerel zich inlaat met "een instituut van het verleden'. Anneke: “Mensen vinden al gauw, dat je je buiten deze tijd plaatst. Nee, ik kan niet zeggen dat mijn positie als ouderling mij status geeft.”

John - al zes jaar kerkbestuurder - maakte kennis met Terlinden toen zijn zoontje moest worden gedoopt. Kort daarna vroeg de dominee of hij penningmeester wilde worden van de stichting die de restauratie van de kerk op zich zou nemen. “Ik kwam hierop haast automatisch in de voogdij en in de Kerkeraad. Maar ik heb altijd een sterke band met de kerk gehad. Ik deed catechesatie en heb als kind gecollecteerd. Ik stond dus zeer welwillend tegenover het verzoek van Terlinden. Er is immers meer in het leven dan werk en geld alleen.” Ook idealisme speelde een rol. John: “In deze tijd is er een enorme behoefte aan geloof en geestelijke verdieping. Mensen zoeken bescherming tegen het vluchtige leven van dag tot dag. De uitdaging is de kerk hierin weer een centrale rol te laten spelen. De Westerkerk neemt die uitdaging aan en wil een dak zijn, waaronder men kan schuilen. Ik help mee de kerk die plaats te geven. Dat kun je best idealisme noemen.”

Anneke is al meer dan twintig jaar betrokken bij de Westerkerk. “Ik heb er iets heel speciaals gevonden, een stimulans in mijn leven. Het heeft te maken met de hele sfeer, de manier waarop Nico Terlinden preekt, het licht door de ramen. Ik wordt er vrolijk van, knap ervan op. Je kunt dat natuurlijk allemaal consumeren, maar je kunt ook besluiten om er zelf iets aan te gaan bijdragen.” Toen Terlinden haar vroeg voor de jeugdkerk, aarzelde ze niet lang. “Via mijn werk had ik tenslotte al veel contact met kinderen.”

De Kerkeraad telt dertien leden: de vier ouderlingen, die verantwoordelijk zijn voor het geloofs-inhoudelijke beleid, de vierkoppige diaconie die zorg draagt voor de sociale kant van de kerk, de vier kerkvoogden - die je zou kunnen zien als de managers - en de dominee. Anneke (het enige lid van de Kerkeraad zonder titel) is de "jongeren-ouderling'. “Jongeren van rond de vijftien zien de kerk toch nog vaak als verlengstuk van de ouders. In de Westerkerk zijn we ons daarvan bewust. Bij ons gaan de jongeren heel ongedwongen met de vrijwilligers om. Ze zijn tenslotte nog niet toe aan het eenrichtingsverkeer vanaf de kansel. Wij bieden ze een plaats los van school of ouders waar ze kunnen praten over de dingen waarmee ze bezig zijn. Voor jongeren die met allerlei problemen worstelen is dat buitengewoon belangrijk. We gebruiken wel bijbelverhalen, maar dan in relatie tot henzelf en hun eigen ervaringen. Geloof gaat tenslotte ook over jezelf.”

John is als kerkvoogd vooral bezig met aardse zaken als een sollicitatieprocedure voor een nieuwe kosteres en het interieur van het kerkgebouw.

De Kerkeraad komt zes keer per jaar plenair bijeen. Het dagelijks bestuur rust in de handen van het "moderamen', de voorzitters van de drie groepen in de Kerkeraad en de dominee. Daarnaast vergaderen de kerkvoogden, de diakenen en de ouderlingen natuurlijk ook zelf.

In de plenaire vergadering van de Kerkeraad komt alles aan de orde wat van enige importantie is voor de kerk als geheel. John: “Vorig jaar belde de manager van het Amstelhotel Terlinden en vroeg of hij kaarten kon kopen voor de kerstdienst. Ik geloof dat hij een bezoek aan de nachtmis deel wilde laten uitmaken van een exclusief kerst-arrangement. We moesten hem zeggen dat er geen toegangskaarten voor de nachtmis bestaan. Best jammer, want de goede man wilde er flink voor betalen. Hij was behoorlijk vasthoudend en wilde studenten in de rij laten staan om ze vervolgens hele banken in beslag te laten nemen. Dit ging natuurlijk niet door. Voor de kerk is iedereen gelijk.”

Verder werd onlangs gesproken over de krakende stoelen tijdens de maandelijkse Bach-cantate (er zijn nu betere) en over tussenschotten om de akoestiek te verbeteren.

Maar in de Kerkeraad spreekt men toch vooral over echte beleidsonderwerpen, zoals het PCW, het Pastoraal Centrum Westerkerk, dat mensen probeert bij te staan in geloofsvragen. Anneke: “Denk aan mensen die bij ons in de kerk getrouwd zijn en gaan scheiden. Dat kan buitengewoon ingrijpend zijn, niet alleen persoonlijk, maar ook voor de relatie met de kerk. Het PCW begeleidt mensen bij dit soort moeilijke dingen. In de vergadering spreken we over de kosten van het PCW en bekijken bijvoorbeeld of er mensen bij moeten.” John: “We bespreken ook of we moeten collecteren voor de kerk in Tsjechië of in Soedan en behandelen diverse andere collecte-verzoeken.”

John gelooft niet in liefdadigheid als wereldverbeterende kracht. “De klassieke charitas is uit de tijd en past niet meer bij de huidige samenleving. Maar om mee te bouwen aan een optimale maatschappij zal iedereen toch net iets meer moeten doen dan het regelen van zijn eigen leventje.”

    • Micha Kat