Bolkestein: kiesstelsel moet anders

DEN HAAG, 2 JUNI. Politieke partijen zouden volgens VVD-leider Bolkestein bij verkiezingen zelf geen volgorde meer moeten aanbrengen op de kandidatenlijsten. De kiezers kunnen dan door het uitbrengen van voorkeurstemmen aangeven wie van de kandidaten zij het meest geschikt achten.

Bolkestein kwam met dit idee bij de onthulling van een door de VVD-fractie aan de Tweede Kamer geschonken borstbeeld van de liberale staatsman Johan Rudolf Thorbecke, die leefde van 1798 tot 1872.

De suggestie van Bolkestein komt overeen met het minderheidsstandpunt dat het ex-Kamerlid M. Ernsting (GroenLinks) onlangs heeft ingenomen bij het rapport van de commissie-De Koning over staatkundige vernieuwing. De commissie betitelde het voorstel toen als een "paardemiddel' dat de charme had van de eenvoud. Als belangrijkste nadeel werd naar voren gebracht dat de verkiezingscampagne al gauw “onaangename persoonlijke trekken” zou krijgen.

Bolkestein zei gisteren zijn voorstel in de geest van Thorbecke te achten, omdat het meer ruimte aan kiezers geeft om vast te stellen aan wie zij de behartiging van het landsbelang toevertrouwen.

Partijen, aldus Bolkestein in zijn rede bij de onthulling van de door de kunstenaar Hans Bayens gemaakte buste van Thorbecke, mogen niemand binden in zijn stellingname in afzonderlijke gevallen. Bij het huidig systeem echter, waarbij partijen een kandidatenlijst voorleggen waarin reeds een rangschikking is gemaakt, kan men zich volgens hem afvragen of de partijen daarbij niet meer als sta-in-de-weg fungeren voor de relatie kiezer-gekozene.

Dat wil hij veranderen door op de kandidatenlijsten na de aanvoerder geen eigen rangorde meer aan te brengen. Die volgorde kan bijvoorbeeld alfabetisch zijn of door loting worden vastgesteld.