Topdans en -muziek uit Indonesië

Holland Festival, Muziek en Dans uit Indonesia

Hofdansen uit Surakarta 1 en 2 juni 20.30 uur

Rituele dans en muziek van de Dayak 8 en 9 juni 20.30 uur

Muziek en dans van de Batak 18 en 19 juni 20.30 uur

Cianjuran kamermuziek uit Sunda 20 juni 16 en 20.30 uur

Plaats: Tropeninstituut Amsterdam (tel. 020-5688500).

AMSTERDAM, 1 JUNI. Het niet-westerse programma van het Holland Festival begint vanavond in het Tropeninstituut in Amsterdam met een optreden van 35 dansers en musici uit de Kraton van Surakarta, Midden-Java. Zij verzorgen het eerste deel van de groots opgezette serie "Muziek en Dans uit Indonesië', waarin hoofse en rituele kunst uit Java, Sumatra en Kalimantan op het toneel wordt gezet.

De Kraton van Surakarta is een van de vier vorstelijke paleizen in Midden-Java, die allang geen politieke macht meer hebben, maar des te nadrukkelijker gezien worden als de behoeders van de Javaanse cultuur en filosofie. Rond de Kraton zijn er op dit punt allerlei spanningen: de uitslaande brand die in 1985 grote delen van de Kraton verwoestte wordt door de Javanen beschouwd als een uiting van de toorn van Ratu Loro Kidul, de godin van de Zuidzee, omdat de Javaanse culturele waarden binnen de Kraton verwaarloosd worden. Vorst Pakubuwana XII wijdde zich meer aan werelds vermaak dan aan het in stand houden van het culturele erfgoed. Zo waren er ten tijde van de brand nog maar vier vorstelijke dochters die de gracieuze Serimpi konden dansen. Een van hen, Gusti Raden Ayu Koes Murtiyah, kwam vorig jaar in het nieuws doordat zij openlijk aktie voert tegen de plannen van haar vader om binnen het Kratoncomplex een commercieel hotel te laten bouwen. “Als dit plan doorgaat is het afgelopen met het paleis” zei ze in een interview met deze krant. Met haar inspanningen om de danspraktijk nieuw leven in te blazen lijkt zij - gezien de omvang van de groep die in het Holland Festival optreedt - in elk geval succes te hebben. Op het programma staan Bedhaya-dansen (het Javaanse toppunt van vrouwelijke gratie en sensualiteit, uitgevoerd door negen danseressen), mannelijke krijgsdansen en het dansdrama Arjuno Wiwoho, waarin duivelse figuren en hemelnimfen proberen de edele prins Arjuno uit zijn meditatie te wekken, om zich te weer te stellen tegen de reuzenvorst Niwotokawoco. De deelname van gerenommeerde gamelanmusici en van de fabelachtig goede danser Maridi aan dit programma garanderen topkwaliteit.

Uit West-Java komt het kamerensemble Malati Ida, van de beroemde zangeres Ida Widawati. Zij brengen het genre Tembang Sunda of Cianjuran, dat onstaan is uit epische gezangen met begeleiding op kacapi (een grote citer), waarin barden de heldendaden van vorsten en voorouders bezongen. Verder treden drie Dayak-groepen van Kalimantan op, die ritmische rituele muziek en dans uitvoeren, en een Gondangorkest van Sumatra dat opzwepend op ondermeer een set van gestemde trommen musiceert.