"Staatsloterij bedreigt sportclubs'; Van den Bergh (Sporttoto): "Dagelijkse trekking drama'

De Staatsloterij wil na de zomer dagelijks trekkingen houden met per keer een hoofdprijs van 50.000 gulden of een ton. Het bestuur van de Stichting Nationale Sporttotalisator vindt dat een heel slecht plan.

DEN HAAG, 1 JUNI. “Een dagelijkse trekking van de Staatsloterij vormt een directe bedreiging voor sportclubs en maatschappelijke organisaties die nu goed functioneren dank zij de opbrengst van onze spelletjes. Het wordt een drama voor de sport als wij veel minder of misschien zelfs helemaal niets meer kunnen uitkeren. Vorig jaar is de opbrengst van de lotto-toto naar een dieptepunt gezakt: 160 miljoen gulden. Om de verplichtingen aan de vele clubs na te komen hebben we onze reserves al moeten aanspreken”, zegt H. van den Bergh, voorzitter van de Stichting Nationale Sporttotalisator, en tevens voorzitter van de nieuwe instant- of krasloterij, die wellicht dit jaar zal beginnen en eveneens een dagelijkse trekking kent. Van den Bergh rekent voor dat de opbrengst van de sporttotalisator dit jaar minimaal 210 miljoen gulden moet zijn om zestig miljoen gulden te kunnen uitkeren aan de goede doelen. Zo hoog zijn de kosten van tussenpersonen en computernetwerk om spelletjes als de lotto-toto, de jackpot en de abonneeloterij te kunnen organiseren. Om het aantal goede doelen uit te breiden en de uitkeringen enigszins te kunnen verhogen is de Sporttotalisator onlangs als eerste begonnen met dagelijkse trekkingen onder de naam Lucky Ten. Aan een concurrerend spelletje heeft de SNS-voorzitter geen enkele behoefte.

“De Staatsloterij is weliswaar geprivatiseerd, maar de netto opbrengst gaat nog steeds rechtstreeks naar de overheid, de fiscus. Misschien wordt het geld gebruikt om het financieringstekort te verkleinen. Het is dus niks anders dan rondpompen van veel geld. Ernstiger vind ik dat de staat hier gaat optreden als een regelrechte concurrent van de door ons begunstigde organisaties. Dat is onverantwoord, vooral nu de overheid steeds meer subsidies schrapt vanwege de blijkbaar noodzakelijke bezuinigingen. Er is een geweldig belang mee gediend dat de SNS, maar ook de Algemene Loterij Nederland (ook wel genoemd de bank- of giroloterij) en de Postcode-loterij een hoge omzet blijven halen. Tal van maatschappelijke organisaties zijn er afhankelijk van”, meent Van den Bergh.

De Tweede-Kamercommissie voor justitie besteedt binnenkort aandacht aan deze kwestie. “We hebben nog een goed argument. De nieuwe instant- of krasloterij die de overheid wil invoeren zal dagelijks prijzen uitkeren. Deze loterij zal niet echt van de grond komen als de plannen van de Staatsloterij doorgaan”, aldus Van den Bergh. In een brief aan staatssecretaris Kosto (justitie) en de Tweede Kamer dringt het SNS-bestuur aan op maatregelen tegen de dagloterij, bijvoorbeeld door de vergunning hiervoor te weigeren.

Maar directeur L.A.M. van Gastel van de Stichting Exploitatie Nederlandse Staatsloterij (SENS), met de staat als enige aandeelhouder, is helemaal niet van plan een nieuwe vergunning aan te vragen: “De huidige biedt voldoende ruimte voor een dagelijkse trekking”. Van den Bergh bestrijdt dit en verwijst naar artikel 4 van de vergunning waarin wordt bepaald dat de Staatsloterij ten minste tien trekkingen per jaar houdt, waarbij “de perioden zodanig gekozen worden dat de loterijen redelijk verspreid over het jaar plaatsvinden”. Hij maakt zich nogal kwaad over zijn collega Van Gastel: “De directeur van de Staatsloterij doet alof het om een vrije markt gaat, maar het tegendeel is waar. Alles in de loterijwereld is gereguleerd. Via de wet op de kansspelen, met behulp van vergunningen en door vast te leggen waar de opbrengst aan dient te worden besteed.” De dagloterij waarmee Van Gastel in het najaar hoopt te beginnen, is in het afgelopen half jaar in het geheim voorbereid. “Het spel is te vergelijken met het Franse "Tapisver'. De prijzen zijn een veelvoud, zeg iets van tien, dertig of vijftig keer de inleg. En daarbij dus iedere dag een hoofdprijs. We rekenen op een omzet van honderd miljoen gulden per jaar”, aldus Van Gastel. De Staatsloterij maakt een omzet van ruim achthonderd miljoen gulden; daarvan gaat twintig procent naar de minister van financiën. “Daar kunnen de belastingbetalers dus tevreden over zijn”, meent Van Gastel.

Het bestuur van de Sporttotalisator kijkt er anders tegenaan. Van den Bergh: “We bewegen ons niet op een groeimarkt. Dat is een belangrijk gegeven. Elke gulden die aan een nieuw gokspel wordt uitgegeven, gaat ten koste van een andere loterij. Als de prognose van Van Gastel uitkomt, dan ontvangt de fiscus uit haar dagloterij dus zo'n twintig miljoen gulden. Een kleinigheid, maar de schade voor onze goede doelen is tegelijk enorm wanneer de uitkeringen met eenzelfde bedrag omlaag zouden moeten.” De Staatsloterij-directeur maakt echter duidelijk dat er geen weg terug is. Zijn organisatie is druk doende om de vierduizend verkoopadressen (postkantoren, tabakswinkeliers, GWK-kantoren en sinds kort ook stationsloketten) aan te sluiten op een nieuw elektronisch netwerk. Zes dagen per week, kort na zeven uur 's-avonds, dus ruim voor de bekendmakingen van Lucky Ten, zullen de gelukkigen weten of ze het goede nummer hebben gekocht.

    • Harm van den Berg