Polen gaan in herfst naar stembus

WARSCHAU, 1 JUNI. De Polen gaan komende herfst vervroegd naar de stembus. President Lech Walesa heeft gisteren het parlement ontbonden en verkiezingen uitgeschreven, die waarschijnlijk in september of oktober worden gehouden.

Walesa ging hiertoe over nadat het parlement vrijdag met een motie van wantrouwen het kabinet van premier Hanna Suchocka ten val had gebracht. De president had het parlement een nieuwe premier kunnen voorstellen, maar heeft in plaats daarvan gekozen voor nieuwe verkiezingen. Hij vroeg gisteren Suchocka voorlopig aan te blijven.

Eveneens gisteren ondertekende Walesa een nieuwe kieswet, die al eerder door het parlement was aangenomen en die voorziet in een kiesdrempel van vijf procent. In de tot nu toe geldende kieswet ontbrak zo'n kiesdrempel. Dit leidde bij de laatste verkiezingen tot een extreem versplinterd parlement, waarin 29 politieke partijen zijn vertegenwoordigd. Een meerderheidsregering is als gevolg van die versplintering niet mogelijk gebleken.

Walesa deed gisteren een dringend beroep op de Polen bij de komende verkiezingen op hervormingsgezinde politici te stemmen. “Er komt op het Poolse toneel een hervormingskamp naar voren. Het zal in mij een bondgenoot hebben, een consequente uitvoerder en zonodig ook een leider”, aldus Walesa in een toespraak op de Poolse televisie. Hij zei niet te zullen toestaan dat Polen van het pad van de hervormingen afwijkt. Volgens Walesa heeft het parlement, door Suchocka ten val te brengen, “politieke spelletjes boven het welvaren van het land” geplaatst en heeft het “de mogelijkheden van zijn creatieve activiteit uitgeput”.

Walesa weigerde gisteren ook de onlangs door het parlement aangenomen wet te ondertekenen waarmee de pensioenen drastisch worden verhoogd. De regering van Hanna Suchocka had zich fel tegen de wet verzet, omdat het begrotingstekort er met 21.000 miljard zloty (1,25 miljard dollar) door zou toenemen.

De vakbond Solidariteit, indiener van de motie van wantrouwen tegen Suchocka, heeft laten weten geen genoegen te nemen met de pogingen van president Walesa, Suchocka tot de verkiezingen van deze herfst te laten regeren en heeft alsnog een algemene staking aangekondigd als Suchocka weigert nieuwe loononderhandelingen te beginnen. Solidariteit diende vorige week de motie van wantrouwen tegen Suchocka in uit protest tegen haar weigering, tegemoet te komen aan de salariseisen van stakende werknemers in de gezondheids- en onderwijssector. Als de motie vrijdag was afgewezen, zou Solidariteit een algemene staking uitroepen. Volgens Marian Krzaklewski zal dit alsnog gebeuren “nu de bond zich realiseert dat zijn gesprekspartner de komende maanden dezelfde regering zal zijn.” (Reuter, ASP, AFP)