Korting Duits ziekengeld stuit op verzet

BONN, 1 JUNI. De Duitse vakbeweging en de sociaal-democratische oppositie (SPD) zullen zich tot het uiterste verzetten tegen invoering van wachtdagen bij ziekte als bijdrage aan de financiering van de collectieve verzekering voor de bejaardenzorg.

Over de financiële opzet van zo'n verzekering hadden de Duitse coalitiepartijen vorige week, na zo'n twee jaar hevig touwtrekken tussen de CDU/CSU (christen-democraten) en de FDP (liberalen), overeenstemming bereikt.

De gekozen opzet houdt in dat werkgevers en werknemers elk de helft van de premielast dragen, maar dat de werkgevers worden ontlast door gelijktijdige invoering van zogenoemde Karenztage (wachtdagen). Daarbij is de bedoeling dat werknemers de eerste twee dagen bij ziekte, met een maximum van zes dagen per jaar, niet doorbetaald krijgen (dan wel als vakantie opnemen). De liberale FDP, die een voorkeur had voor een vrijwillige verzekering boven een verplicht collectief minimumniveau, heeft met succes vastgehouden aan haar eis van de nu gekozen kosten-compensatie voor de werkgevers. Die compensatie - geschatte opbrengst: circa 17 miljard D-mark - is min of meer tegen de zin van minister Norbert Blüm (CDU, sociale zaken) en de linkervleugel van de CDU/CSU afgesproken. Banken en werkgeversorganisaties hebben niettemin grote kritiek op de coalitieplannen, ook omdat de Pflegeversicherung ondanks de Duitse economische recessie al volgend jaar moet ingaan.

De vakbond IG Metall (3,4 miljoen leden) wil in nieuwe CAO's de volledige doorbetaling bij ziekte vastleggen en heeft al aangekondigd desnoods stakingen te organiseren tegen de invoering van de wachtdagen. De overkoepelende vakcentrale DGB, die in het vergrijzende Duitsland een verzekering van kosten van bejaardenzorg op zichzelf dringend nodig acht, had al eerder aangekondigd, net als de SPD, zonodig met een klacht tot het Constitutionele Hof in Karlsruhe, de hoogste Duitse rechter, te zullen gaan.

Plaatsvervangend voorzitter Zwickel van de IG Metall en DGB-voorzitter Meyer hebben de afgelopen weken al herhaaldelijk gewaarschuwd dat, zoals Meyer het noemde, “burgeroorlogachtige toestanden” zullen ontstaan als wachtdagen worden ingevoerd. Zij herinnerden eraan dat de grootste stakingen in de geschiedenis van de Bondsrepubliek, in 1957, juist werden gehouden om afschaffing van wachtdagen - volgens Meijer “een blijk van beschaving” - af te dwingen.

De oppositionele SPD wil haar meerderheid in de Bondsraad (te vergelijken met de Eerste Kamer) gebruiken om het aangekondigde regeringsvoorstel daar te blokkeren. Zij ziet dan nog liever, zoals mevrouw Heide Simonis, de nieuwe premier van Sleeswijk-Holstein het zei, een of meer feestdagen geschrapt. De vraag is intussen of de regeringscoalitie haar wetsvoorstel niet zó zal maken dat mensen in overheidsdienst erbuiten vallen. In dat geval is goedkeuring alleen door de coalitiemeerderheid in de Bondsdag mogelijk. Dan zou de SPD in de Bondsraad voor het dilemma komen te staan dat zij slechts mag oordelen over een apart wetsvoorstel voor de gelijke behandeling van ambtenaren, terwijl een regeling voor alle andere werknemers al in de Bondsdag is aanvaard.