Herkansingen bij Spa Regatta stuiten op verzet

MEDEMBLIK, 1 JUNI. Jeroen Pels wimpelde op de kade van Medemblik de felicitaties af. “Zeven medailles, meer dan verwacht hè,” zo werd de topsportcoördinator van het watersportverbond voorgehouden. Hij werd er na afloop van de negende Spa Regatta niet echt koud of warm van. Integendeel. Niet in de laatste plaats omdat bijna de helft van die plakken was vergaard in de zwaar onderbezette Star-klasse waarin zeven van de acht boten Nederlands waren en de enige buitenlandse concurrent het de laatste dag zelfs voor gezien hield.

De Star is voor Pels een zorgenkindje. Het is een boot waarin zich op dit moment internationaal gezien geen kandidaat aandient die het gestopte duo Mark Neeleman/Jos Schrier kan vervangen. Neeleman en Schrier hebben na de met een vierde plaats op een haar na gemiste bronzen medaille van de Spelen van Barcelona hun schip verkocht en zijn gestopt. Jeroen Pels: “Voorlopig heeft zich nog geen ander team aangediend. Wat ons betreft: we hopen dat Mark over twee jaar weer zegt: 'Jos, zullen we...' De Star is voor ons overigens een klasse waar we op dit ogenblik als coaches nauwelijks actief mee bezig zijn. Het is een dure klasse en je moet er nogal wat ervaring voor meebrengen. Wellcht dat er in de toekomst uit de Finn en Laser misschien wat mensen overstappen.”

Nee, voor Pels lag de waarde van de regatta op het IJsselmeer bij Medemblik, ondanks alles toch verreweg het grootste nationale zeilevenement, bij geheel andere zaken. Op de experimenten bij voorbeeld, die het beeld van de week nadrukkelijk bepaalden. Van begin af aan was er veel kritiek van de zeilers te beluisteren. De kortere wedstrijdbanen van maximaal zo'n uur werden over het algemeen wel instemmend begroet, maar het systeem van de eindeloze herkansingsmogelijkheden daarentegen niet. Pels: “Ik zie met de zeilers de korte banen wel zitten. Dat is leuk, spannend en voorkomt dat je urenlang bezig bent. Die korte banen mogen wat mij betreft blijven. Wat anders moet, is de serie herkansingen. Het duurt nu veel te lang voordat je aan de finales toe bent.”

Pels ziet wel wat in de idee van Laser-zeilers Serge Kats en Jaap Zielhuis om na een of twee dagen zeilen te komen tot een kampioens- en verliezersgroep, waarin vervolgens ook weer een serie wedstrijden wordt gevaren. “Op die manier tellen alle wedstrijden steeds ergens voor mee. Nu is dat niet het geval.” Dat dit tot vreemde situaties kan leiden bleek tijdens de slotdagen in Medemblik. Martine van Leeuwen in de Europe en Dorien de Vries op de Mistral-plank bijde vrouwen zeilden de eerste dagen de sterren van de hemel met eerste en tweede plaatsen, maar incasseerden toch niet hun volgens Pels verdiende beloning. Martine van Leeuwen werd het slachtoffer van een door de experimenten wellicht wat overwerkte regatta-organisatie die op zaterdag de baan voor de finale te dicht onder de kust uitlegde. In de loterij met winddraaiingen verdween ze naar het achterveld. Zondag, onder normale omstandigheden en met een harde wind, ging ze tijdens de derde en laatste race uit de finaleserie weer als eerste door de finish. Deze revanche mocht echter niet meer baten. Dorien de Vries had in de finaleserie van drie één slecht resultaat (een zevende plaats) maar verspeelde daarmee wel de eindzege. Omdat voorgaande resultaten in de finale niet meer meetellen, werd ze met 7-1-2 slechts tweede. “Er zijn fouten gemaakt,” zei de met het surfen belaste bondscoach Rigo de Nijs.

In het kader van het tweesporenbeleid dat de bondscoaches Pels en De Nijs voor dit seizoen hebben uitgestippeld, leverden de vijf dagen zeilen bij Medemblik ook winst op. Dat tweesporenbeleid - houden wat je hebt en daar waar mogelijk aanvullen met nieuwe mensen of teams - bracht Laserzeiler Jaap Zielhuis als nieuw lid in de A-kernploeg. Tijdens het wereldkampioenschap in Nieuw-Zeeland had hij met een elfde plaats en achtste land al een limiet gevaren en de noodzakelijke tweede limiet volgde nu in Medemblik. Zijn derde plaats achter de Brit Littlejohn en de Zweed Harryson was ruim voldoende. Serge Kats liet het in de finale na een sterke start met 4-15-27 volledig afweten.

Zielhuis was niet de enige positieve verrassing van de Spa Regatta. Ook Jacco Koops (tweede bij de surfers) en de jeugdige Margriet Matthijsse (met een achtste plaats bij de Europe ruim voor de erkende krachten Zilla Fokke en Martine van Leeuwen) presteerden goed. Hoewel Margriet Matthijsse nog niet aan de kernploeglimiet toekwam zet Pels haar zeker in het hoofd te houden. Koops lijkt als oud-kernploeglid het vaandel van Stephan van den Berg bij de surfers over te kunnen nemen en in op het ogenblik in Nederland duidelijk de nummer een op de plank.

De grootste verrassing kwam in Medemblik op naam van het 470-duo Mauri Paardenkooper en Karsten Groth, twee ervaren 31-jarige zeilers, die de afgelopen jaren wat anoniem in de boot zaten. Met een tweede plaats in het eindklassement, ruim voor de broers Benny en Jan Kouwenhoven, stelden ze hun kandidatuur voor de kernploeg. Slechts het feit dat niet alle ingeschreven boten daadwerkelijk op het IJsselmeer in actie kwamen, hield hen van de limiet af. Welgeteld twee boten waren er te weinig. Er waren er 48, terwijl dat er volgens de regels van het verbond 50 hadden moeten zijn.

“Jammer, maar we zitten daar toch niet zo mee,” zeiden Paardenkooper en Groot, die zo'n 2,5 jaar geleden de overstap van de Contender naar de 470 maakten. Twee jaar lang voeren ze internationaal rond de veertigste plaats mee, terwijl ze in eigen land de vijfde, of zesde boot waren. Sinds ze vorig jaar nieuw materiaal hebben aangeschaft en dit seizoen de trim hebben verbeterd is de progressie gekomen. Vorige maand in het Franse Hyeres werd de finale op een haar na gemist en nu in Medemblik ging het met de dag beter. Niet in het minst omdat een laatste aanpassing vrijdag een goede greep bleek te zijn. “Bij licht weer gingen we al stukken beter. Maar bij wat hardere wind liep het nog niet goed. We hebben alles toen nog maar eens op een rij gezet en de snelheid was er opeens wel. Via een derde plaats in de halve finales werd zaterdag in de eerste twee finaleraces de basis voor de tweede plaats in het eindklassement gelegd met de score 3-8. Zondag kwam daar nog een derde plaats bij, juist voor de Duitse winnaar Michael Koch.

Op het busje waarmee Edammer Paardenkooper en Leidenaar Groot het zeilcircuit afwerken is een grote sticker met als opschrift "Olympic Sailing Team' aangebracht. “Een beetje pretentieus”, gaven beiden toe, maar Savannah 1996 is toch wel het doel. “Al leven we wel van wedstrijd naar wedstrijd om de motivatie hoog te houden. Als je nu al alles op 1996 zet heb je nog wel een heel lange weg te gaan.”

    • Peter Onvlee