Gebeurtenissen die heel Nederland in de greep hadden

Afl. 2 in De tijd staat even stil: De gijzeling bij de Franse ambassade in Den Haag in 1974, Ned. 1, 22.33-23.17u.

Helden van en voor het volk waren ze. Dat werd nog het duidelijkst gellustreerd door de vrouw die na de huldiging van Feyenoord in 1970 na het winnen van de Europa Cup van landskampioenen, Rinus Israel achter de toonbank in zijn sigarenzaak het verwijt maakte dat hij niet had teruggewuifd. Zwart-witbeelden die nog het aardigste gedeelte vormden van De tijd staat even stil, de eerste van een serie van vijf gebeurtenissen die heel Nederland in de greep hadden. Gisteravond was de Europa-Cupfinale in San Siro in mei 1970 tussen Feyenoord en het Schotse Celtic aan de orde. Qua planning kon de uitzending nauwelijks beter. Want dezelfde avond stroomde de Coolsingel door het landskampioenschap van Feyenoord, evenals drieentwintig jaar geleden, vol met meer dan honderdduizend mensen. Waarom riep deze eerste aflevering van deze nieuwe NCRV-serie dan toch zulke gemengde gevoelens op?

Was het de dilettantische presentatie van Philip Freriks, die zijn vragen van een papiertje voorlas en geen moment de indruk maakte iets meer van het gepresenterde onderwerp af te weten dan hij in een aantal artikelen had gelezen? Of dwaalde de presentator net iets te vaak af van het onderwerp waarover het zou moeten gaan? Wat bij vlagen overigens wel interessante informatie opleverde.

Bijvoorbeeld de constatering van de Rotterdamse voetbaljournalist en Feyenoord-kenner bij uitstek Dick van den Polder, dat de Italianen er in de loop der jaren werkelijk alles aan hebben gedaan om het voetbal hardgrondig te verzieken. In de jaren zestig en zeventig met hun negatieve verdedigende voetbalstijl, het catenaccio. In de jaren tachtig met hun omkoopschandalen en illegale toto en in de jaren negentig met de absurde prijsopdrijving door extravagante bedragen neer te tellen voor vaak niet meer dan middelmatige voetballers.

Zelfs het huidige Feyenoord ondervindt daar de naweeën van als een betrekkelijk simpel talent als Taument mag verklaren dat hij zichzelf toch wel twee miljoen gulden waard vindt. En John de Wolf, het boegbeeld van het huidige Feyenoord, meent dat zijn zaakwaarnemer volgend jaar wanneer het contract van de robuuste stopper afloopt, een uiterst actief beleid dient te voeren dat er in resulteert dat ook De Wolf zo snel mogelijk miljonair wordt. Die militante taal stond in schril contrast met de beelden van vroeger, waarover Guus Haak opmerkte: “De tijd die wij hebben meegemaakt was niet in geld te betalen.”

Toch waren er in de uitzending raakvlakken tussen het Feyenoord van toen en nu. Een gedeelte van de Celtic-spelers die voor een reüniebijeenkomst met de Feyenoorders van toen naar Rotterdam waren gekomen, kon niet nalaten nogmaals te constateren dat Celtic Feyenoord indertijd schromelijk had onderschat. De warming-up van de Schotten in 1970 in San Siro vertoonde circus-achtige en arrogante trekjes. Het verschafte Feyenoord tijdens de finale een extra impuls dat af te straffen en had daardoor een averechtse uitwerking op de werkploeg uit Rotterdam-Zuid. De Feyenoorders waren niet van dergelijke uitsloverij gediend. Evenals de huidige kampioensploeg, die zich uitermate heeft geërgerd aan het predikaat "kampioen van de armoede' en de constatering dat er door Ajax en PSV in theorie veel beter voetbal wordt gespeeld.

Niet het grote geld of de status van de spelers bepalen altijd de reputatie van een voetbalclub. Het best wordt dat bij Feyenoord gellustreerd door Willem van Hanegem, één van de absolute vedetten van het vaderlandse voetbal dat in de jaren zeventig met de successen van Feyenoord, Ajax en het Nederlands elftal "de gouden eeuw van het Nederlandse voetbal' beleefde.

Tijdens een replay van de finale van 1970 tussen Feyenoord en Celtic joeg hij de bal afgelopen zaterdag uit een vrije trap op onnavolgbare manier in het doel. Zo'n geweldige techniek, daar moeten zijn spelers wel heel stil van zijn geworden. Zoals Van Hanegem in zijn tijd als actief voetballer op de training persoonlijk altijd kon genieten van de traptechniek van wijlen Ernst Happel. Zo lang Feyenoord over zulke trainers beschikt zal het nooit verloren gaan.

    • Marc Serné