Eerste ontheemden krijgen vergunning

's-GRAVENDEEL, 1 JUNI. “Blij? Heerlijk vind ik het.” De 29-jarige Maid uit Byeljina koestert zijn verblijfsdocument als een kostbaar kleinood. “Nu kan ik werk zoeken en een huis.”

Vanochtend zijn in de tijdelijke opvangcentra in 's-Gravendeel en Brunssum de eerste 200 verblijfsdocumenten uitgereikt aan ontheemden uit het voormalig Joegoslavië die vóór 13 april van dit jaar naar Nederland zijn gekomen. Volgende week worden de documenten uitgereikt aan de bewoners van het tijdelijk opvangcentrum in Wageningen.

In 's-Gravendeel zijn 160 ontheemden ondergebracht. Ze wonen met vier of zes personen in een caravan. De kantine zit vol, koffie gaat rond en alle blikken zijn gericht op de tafel vooraan. Daar staat de doos met de begeerde documenten. De bijeenkomst heeft veel weg van een diploma-uitreiking.

Een diploma met twee kleuren: rose voor degenen aan wie de vluchtelingenstatus is toegekend, groen voor hen die een vergunning tot verblijf krijgen. “Met beide documenten kunt u in Nederland werk gaan zoeken en een huis, maar ik moet er wel meteen aan toevoegen dat het vinden van werk en het vinden van een huis niet gemakkelijk zal zijn”, zegt de ambtenaar van de directie vreemdelingenzaken van het ministerie van justitie. Wanneer de eerste naam wordt omgeroepen klinkt applaus. Een man van middelbare leeftijd loopt naar voren. Hij zet twee handtekeningen, één op het document en één op het ontvangstbewijs. Hij levert zijn ontheemdenpas in en krijgt zijn verblijfsvergunning. Glimlachend loopt hij terug naar zijn plaats.

In totaal moeten 13.500 ontheemden worden doorgelicht op de vraag of ze in aanmerking komen voor de toelating als vluchteling of een vergunning krijgen tot verblijf om klemmende redenen van humanitaire aard. Op dit moment heeft de projectgroep van de directie vreemdelingenzaken van het ministerie van justitie in 1.932 gevallen een beslissing genomen. 857 ontheemden komen in aanmerking voor de vluchtelingenstatus, bijna 400 krijgen een verblijfsvergunning. In 77 gevallen is de aanvraag afgewezen. Dat betrof vooral mensen uit Macedonië. Het is de bedoeling dat eind juli in 80 procent van alle gevallen een beslissing genomen zal zijn. Bij het project zijn 20 ambtenaren betrokken.

In 's-Gravendeel kregen 75 ontheemden vanochtend de vluchtelingenstatus, vier mogen blijven om redenen van humanitaire aard. In een aantal gevallen heeft nog een nader gesprek plaats. “We hebben over deze mensen nog onvoldoende informatie. We hebben alleen beslissingen genomen in die zaken die volstrekt duidelijk waren, aldus een ambtenaar. Mensen die na 13 april zijn binnengekomen horen in een later stadium wat de beslissing zal zijn. In Brunssum waar zich ongeveer 180 ontheemden bevinden is vanochtend aan 100 mensen de vluchtelingenstatus toegekend. Van bijna 60 mensen moet nog een pasfoto gemaakt worden waarna ook zij een verblijfsdocument zullen krijgen. Ook ontheemden die geen asielverzoek hebben ingediend en die zich voor 13 april in Nederland bevonden worden doorgelicht op hun kansen om dan wel als vluchteling te worden erkend dan wel om in aanmerking te komen voor een verblijfsvergunning. “De ontheemden zijn binnengekomen in het kader van de Tijdelijke Regeling Opvang ontheemden, de TROO. Niet iedereen heeft een asielverzoek ingediend maar voor allemaal moet iets blijvends geregeld worden. De geldigheid van het TROO-document loopt op 1 januari 1994 af, aldus een ambtenaar.