Bijna 200 Libische pelgrims in Israel - Gaddafi is ook welkom

JERUZALEM/ TRIPOLI, 1 JUNI. Bijna 200 Libische pelgrims zijn gisteren een ongekend vierdaags bezoek aan Israel begonnen als burgers van een Arabisch land dat officieel in oorlog is met de joodse staat. Israel beloofde de Libische leider Gaddafi een warm welkom als hij het voorbeeld van de pelgrims volgt, en nam daarmee afstand van het Westen dat Libië probeert te isoleren. Minister van buitenlandse zaken Shimon Peres dacht overigens dat er niet veel kans op zo'n bezoek is. De pelgrims zelf, die behalve islamitische heilige plaatsen ook Israelische steden willen bezoeken, riepen later op tot “de vernietiging van de zionistische entiteit”.

Gaddafi, bekend om zijn radicale beleidswijzigingen, heeft zich tot dusverre altijd hard opgesteld tegen Israel en zelfs niets te maken willen hebben met het vredesproces in het Midden-Oosten, waarbij de meeste Arabische landen op een of andere manier zijn betrokken. Vorige maand haalde hij nog hard uit tegen Israel. Hij ontmoet echter toenemende problemen door de sancties van de Verenigde Naties tegen zijn land die hem onder andere moeten dwingen tot de uitlevering van twee Libiërs op verdenking van een rol bij het opblazen van een Amerikaans vliegtuig boven het Schotse Lockerbie.

Minister Peres zei vandaag er zeker van te zijn dat Gaddafi de pelgrims naar Israel heeft gestuurd om indruk te maken op de Verenigde Staten, de drijvende kracht achter de VN-sancties. “De wereld heeft sancties tegen Libië getroffen, en hij wil uit die omsingeling breken”, zei hij. Onderminister van buitenlandse zaken Yossi Beilin waarschuwde dat “we erg goed moeten oppassen niet degenen te zijn die Gaddafi legitimiteit geven terwijl de wereld hem boycot”. Volgens Jeruzalem heeft de Amerikaanse regering geen bezwaar gemaakt tegen de komst van de pelgrims.

De Israelische zakenman en wapenhandelaar Yaacov Nimrodi, die naar eigen zeggen een belangrijke rol heeft gespeeld bij de organisatie van het bezoek, zei gisteren dat Gaddafi nog dit jaar een bezoek aan Israel wil brengen. Volgens hem wil Gaddafi ook diplomatieke relaties met Israel aanknopen. Hij zei bij het organiseren van de pelgrimstocht de hulp te hebben gehad van de Saoedische miljonair Adnan Kashoggi, die hij “een man met visie” noemde. Rafael Fellah, de voorzitter van de wereldassociatie van uit Libië afkomstige joden, sprak echter van een puur religieuze zaak, die volgende maand zal worden beantwoord met een bezoek van uit Libië afkomstige joden aan Tripoli.

Libië zegt de pelgrims naar de heilige stad Jeruzalem - “de hoofdstad van de Palestijnse staat” - te hebben gestuurd omdat de Saoedische autoriteiten hadden geweigerd hen door de lucht te laten komen voor de Haj, de grote pelgrimstocht naar Mekka, wegens het VN-vliegverbod van en naar Libië. “Dit dwong hen uit de vliegtuigen te stappen en over land naar Jeruzalem te gaan.” Jeruzalem herbergt de op twee na heiligste plaats van de islam. Correspondenten in Saoedi-Arabië zeggen overigens dat honderden, zoal niet duizenden Libische pelgrims aan de zojuist afgesloten Haj hebben deelgenomen. Bovendien meldde een Israelische krant begin april al dat Libië Israel had gevraagd de pelgrims toe te laten. Het officiële persbureau JANA wees erop dat de Libische aanwezigheid in Jeruzalem niet moet worden uitgelegd als erkenning van de staat Israel “omdat wij geloven dat het geen staat is en evenmin een bepaalde geografische plaats”.

De pelgrims arriveerden per bus uit Egypte, het enige Arabische land dat diplomatieke relaties met Israel onderhoudt, en werden onmiddellijk feestelijk onthaald door de Israelische minister van toerisme Uzi Baram, samen met Nimrodi, vredesactivist Abie Nathan en een groep uit Libië afkomstige joden. Ze namen vervolgens hun intrek in het Hyatt hotel in Arabisch Oost-Jeruzalem, dat door veel Westerse ambassades voor officiële gelegenheden wordt gemeden omdat het door Israel op in 1967 bezet gebied is gebouwd.

Ali Omar, een van de Libiërs, verklaarde voor de Israelische legerradio dat “dit een normaal bezoek is aan de heilige plaatsen”. “Natuurlijk ben ik gelukkig dat ik de heilige plaatsen kan bezoeken.” Op een persconferentie riep hun woordvoerder “de moslims in de hele wereld” vandaag op “Jeruzalem te bevrijden dat de hoofdstad moet zijn van de Palestijnse staat, en te werken aan de vernietiging van de zionistische entiteit”. (Reuter, AP, AFP)