Dit is een artikel uit het NRC-archief
Bekijk hele krant

NRC Handelsblad

Human interest

Roman van Christine Kraft Een man die niet wil deugen

Christine Kraft: De perfecte vrouw. Uitg. Contact. 213 blz. Prijs ƒ 32,90. % 'Alle personen en situaties in dit boek zijn uit de lucht gegrepen'. Deze mededeling of waarschuwing gaat vooraf aan De perfecte vrouw, de nieuwe roman van Christine Kraft. De formulering is wat misleidend. Ze lijkt een verhaal aan te kondigen dat niet op waarheid of werkelijkheid berust, maar aan de verbeelding is ontsproten. Maar wie zou menen dat er een bevlogen of anderszins uit de lucht gegrepen verhaal op volgt, komt bedrogen uit. Het is een raar idee dat De perfecte vrouw geschreven is door dezelfde Christine Kraft die bijna tien jaar geleden nog experimenteerde met De roos van Julia, een in vier verschillende verhalen uiteenvallend 'basisboek' dat door de lezer tot een eigen geschiedenis herschapen mocht worden. Weliswaar bleef het bij dit ene experiment en was bij voorbeeld haar vorige roman, Sterrenheer , veel conventioneler van structuur en opzet, maar enige ruimte tot overpeinzing bood hij in elk geval wel. Aan De perfecte vrouw valt voor dè lezer helaas weinig te herscheppen. Een liefdesgeschiedenis is het, waarvan de bittere afloop zich al na een paar bladzijden laat vermoeden. De hoofdrolspeelster doet er wat langer over om erachter te komen dat haar Rémy toch niet helemaal de man van haar dromen is. Van een goedgelovig, onzeker meisje groeit zij in de loop van de roman uit tot een zelfbewuste vrouw met een eigen carrière. Je zou De perfecte vrouw een ontwikkelingsroman kunnen noemen, als dat niet een te groot woord was voor een wel erg voorspelbaar en drakerig verhaal. De dorre, onpersoonlijke stijl en het onhandige, springerige vertelstandpunt dragen daar ook toe bij. De perfecte vrouw doet nog het meest denken aan een damesroman, al ontbreekt hier het gelukkige einde. Eindeloos blijft de heldin nadenken en tobben over haar verhouding met een man die, zo voelen wij op onze klompen aan, niet deugt en ook nooit zal willen

deugen. Hij veinst een gepassioneerde liefde voor haar en bezingt haar in een sonnet als een perfecte vrQuw, maar hij bedondert haar waar ze bij staat. Hij meet zich een adellijke afkomst aan, besteelt haar, bedriegt haar met andere vrouwen, mishandelt haar en doet haar bij dit alles ook nog geloven dat niet hij, maar zij niet goed snik is. Het verhaal maakt een negentiende-eeuwse indruk, maar zonder enig spoor van ironie of relativering. Waarom Griselda deze vervelende kwast liefheeft, met zijn 'Yves Saint Laurent-blazer', zijn 'fraaie cavallière', zijn uitgelezen dineetjes, zijn 'barvrienden', zijn quasi-artistiekerigheid, zijn reactionaire inslag en dubbele moraal, blijft hinderlijk onduidelijk. 'Vrouwengeschiedenissen', zo meent deze fijnproever, 'waren - vertelsels van een andere planeet, zonder belang; nu ja, vrouwen hadden de hebbelijkheid op ongelegen tijdschippen zwanger te raken, eventueel van hem, en dan moest er een oplossing bedacht worden, maar dat soort vrouw was anders dan degene die hij liefhad. Die hield er geen seksleven op na, of althans — hij ging niet zover dat hij absolute maagdelijkheid eiste, per slot was hij een man van deze tijd — veel meer dan zoenen en voelen en één serieuze vrijer na de middelbare school mocht er niet geweest zijn.' Een verstandige vrouw zou meteen haar biezen hebben gepakt, maar Griselda houdt het pas twaalf jaar en tweehonderd slaapverwekkende pagina's later voor gezien. JANET LUIS

Christine Kraft foto Ronald Hoeben