Geen drempelvrees

Onder de pronkstukken van onze beurswetgeving neemt de Wet Melding Zeggenschap (WMZ) een vooraanstaande plaats in.

Natuurlijke personen en rechtspersonen, die een kapitaalbelang in een beursvennootschap opbouwen of afbouwen, moeten uitrekenen of zij daarmee een bepaalde drempel (5, 10, 25, 50 of 66procent) bereiken of passeren. Is dat zo, dan moeten zij dat melden aan de vennootschap en de Stichting Toezicht Effectenverkeer. De vennootschap moet de melding openbaar maken door een mededeling in een landelijk verspreid nieuwsblad en de Stichting bouwt er een "bestand' mee op. Alles dus onder het motto: in de krant en in 't bestand. De mededeling in de krant moet ertoe bijdragen dat de "transparantie van de effectenmarkt' toeneemt. Het "bestand' geeft de Stichting de mogelijkheid haar controlerende taak uit te voeren. Want overtreding van de WMZ is strafbaar en als je niet oppast schakelt de Stichting de economische controledienst in. Tot zover is alles goed te volgen. De Tweede Kamer heeft zich destijds positief opgesteld en zij kon ook moeilijk anders, want de wet moest van de EG.

Maar nu komen er een paar moeilijkheden.

In de eerste plaats heeft onze vlijtige regering bedacht dat het nog mooier kon dan de EG voorschreef. Waarom zouden we alleen het kapitaalbelang melden? Voor de "transparantie' is het ook van belang te weten wie het stemrecht kan uitoefenen. En dat kan behoorlijk uiteenlopen, want certificaathouders hebben wel een kapitaalbelang maar geen stemrecht. Verschillen kunnen ook optreden wanneer op de aandelen pandrecht is gevestigd of de aandelen in vruchtgebruik zijn gegeven. Dan zijn er NV's die stemrechtbeperkingen kennen. Tenslotte kun je over het uitoefenen van stemrecht met andere effectenbezitters afspraken maken en dan moet je dat bij elkaar optellen. Melden dus! Niet alleen wanneer je een kapitaaldrempel bereikt of passeert (naar boven of naar beneden), maar ook wanneer je over een stemrechtdrempel struikelt.

Nu zou ook dit wel meevallen, ware het niet dat je ook nog rekening moet houden met verkrijging (of verlies) van effecten door een tussenpersoon die voor jouw rekening handelt, met dochtermaatschappijen, met call opties en converteerbare obligaties. De eerste twee leiden tot middellijk kapitaalbelang en middellijk stemrecht, de call opties en de converteerbare obligaties tot potentieel kapitaalbelang en potentieel stemrecht. Melden! Waarbij je dan wel moet bedenken dat verschillende meldingen over elkaar kunnen buitelen want als iemand potentieel iets heeft moet een ander het reëel hebben, dus beiden melden het zelfde kapitaalbelang en/of stemrecht! En hetzelfde geldt voor het middellijk kapitaalbelang en het middellijk stemrecht. Nix aan de hand, alles in het bestand!

Een probleem is dan nog dat je, wil je een percentage uitrekenen, ook moet weten hoeveel aandelen/stemrechten er in het totaal uitstaan. Opvragen bij de vennootschap of bij de Stichting! Maar bij dit totaal wordt geen rekening gehouden met stemrechtbeperkingen of potentiële rechten. Dat zou te moeilijk worden, had de wetgever bedacht. Dat klopt, maar de gevolgen hiervan zijn bizar. Een gevolg is bij voorbeeld dat een beschermingsstichting, die een optie heeft op preferente aandelen tot een bedrag gelijk aan het uitstaande kapitaal, moet melden dat zij 100 procent potentiële zeggenschap heeft en daarmee alle drempels, nog voor zij iets heeft gedaan, heeft overschreden. En dan vergeet ik nog even hoe het loopt - want anders wordt u moe - als de vennootschap tussentijds aandelen uitgeeft of intrekt. Toen het voorstel voor de WMZ bij De Tweede Kamer werd ingediend, schreef ik op deze plaats dat de regeling zo ingewikkeld was dat zij tot veel irritatie, eindeloos geharrewar en een ruime mate van rechtsongelijkheid zou leiden. Dat lijkt mee te vallen. Wel wordt hier en daar wat gemopperd, maar over het algemeen heeft men zich braaf naar de nieuwe regels geschikt. En nog onlangs publiceerde Het Fincancieele Dagblad een indrukwekkend overzicht waaruit iedereen kan lezen hoeveel rechtstreeks, middellijk en potentieel belang en stemrecht wie in wie heeft.

Een vraag is natuurlijk of de gepubliceerde percentages kloppen. Cijfers die in het bestand zijn opgenomen blijven daar hangen totdat de betrokkene een nieuwe melding doet. Maar een nieuwe melding kan om allerlei legitieme redenen uitblijven, ook al is de onderliggende situatie veranderd. Niemand weet trouwens of de initiële opgaven juist zijn.

De directeur-secretaris van de Stichting heeft al laten weten dat de wet op een aantal punten moet worden gewijzigd. Daarvoor gaat hij naar de minister. Drempelvrees heeft hij niet. In zijn positie kan hij zich dat niet permitteren.