Vrijdag 30; Miskenning

Eindelijk gerechtigheid voor Wim T. Schippers, die als beloning voor twintig jaar grensverleggend tv-amusement nooit een Nipkow-schijf kreeg en het tot dusver, wat bekroningen betreft, moest stellen met een penning van het Stripschap voor de Van Oekel-strips - en dat was eigenlijk maar een halve penning, want hij deelde haar met tekenaar Theo van den Boogaard. Maar vorige week was er dan eindelijk een prijs voor zijn tv-werk, toegekend door de aan Buma/Stemra gelieerde auteursrechtenorganisatie Lira.

Geen wonder dat de uitreiking geheel in het teken stond van de miskenning. Eerst was er al een lezing van de voortreffelijke Britse tv-schrijver Alan Plater, auteur van hoogstaande series als Fortunes of war en A very British coup en niettemin ontevreden met de status van de scenarist in zijn eigen land. Hoewel de televisie daar, veel meer dan hier, wordt benut als artistiek medium en schrijvers op het niveau van Dennis Potter, Harold Pinter en Alan Bennett weet aan te trekken, laat ook in Engeland de positie van de tv-auteur veel te wensen over. Steeds meer, zei Plater, wordt televisie het medium van de regisseurs - als het al niet allang het medium van de producers en de marketing-managers is geworden, met hun interesse voor hun marktaandelen en hun desinteresse voor het persoonlijke geluid van een schrijver.

En vervolgens sloot Schippers zich daarbij aan met zijn ergernis over “het dédain waarmee de televisie vaak door weldenkende mensen wordt benaderd - dat idee van: het is televisie, dus het zal wel niks zijn.” In die kritiek betrok de gelauwerde programmamaker nadrukkelijk ook de publiciteit, die zich vele malen drukker maakt om zoiets als de AKO-prijs, en de critici die al zijn andere activiteiten (theater, beeldende kunst) aan een veel genteresseerder oog onderwerpen dan zijn voornaamste werkkring.

Goed dus dat er nu een tweejaarlijkse prijs is voor tv-drama.

Maar wat hoor ik? Dat het nog verre van zeker is of de volgende Lira-prijs óók in deze sector zal worden toegekend. Lira vertegenwoordigt auteurs in de breedste zin des woords, zei voorzitter Kees Holierhoek bij de uitreiking - dus over twee jaar moet misschien wel weer naar een ander schrijfgenre worden uitgekeken. Alsof er bij die andere literaire genres nog zoveel behoefte bestaat aan wéér een prijs. En alsof niet de Lira-kas voornamelijk wordt gespekt door de opbrengsten uit de kabelrechten, bedoeld als tegemoetkoming voor schrijvers wier tv-werk door de kabel een groter verspreidingsgebied krijgt dan via de vroegere zendmasten het geval was. Met andere woorden: als de geldbron een rechtstreeks verband heeft met de omroep, is het toch niet zo vergezocht de prijs óók voor omroepactiviteiten te bestemmen?

Nee, de eerste Lira-prijs trok vorige week nog niet de aandacht die voor menige andere literaire onderscheiding is weggelegd. Maar wat niet is, kan komen. En het zou bespottelijk zijn als na Wim T. Schippers nooit meer iemand anders een prijs voor tv-drama zou krijgen.