Pons en Fleischmann blijven vreemde dingen rapporteren

Het is alweer zo'n drie jaar geleden dat de wereld even in opschudding raakte van het vermeende verschijnsel van koude kernfusie. De chemici Martin Fleischmann en Stanley Pons rapporteerden toen dat zij kernfusie teweeg hadden gebracht bij kamertemperatuur. Hun claim werd door fysici met grote interesse bekeken, want als zij gelijk hadden, dan zou mogelijkerwijs het wereldenergievraagstuk in een klap zijn opgelost. Immers, voor kernfusie is deuterium nodig en dat is er op aarde volop.

Fysici werken al decennia aan het opwekken van kernfusie in plasma's, dat wil zeggen bij zeer hoge temperatuur en druk. Het is ze echter tot op heden niet gelukt om de kritische drempel te bereiken. De "koude kernfusie' van Pons en Fleischmann zou de enorme technische problemen die hiermee gepaard gaan omzeilen.

Helaas, de claim van Fleischmann en Pons bleek een canard, althans wat de kernfusie betrof. Andere fysici en chemici bleken niet in staat om de experimentele resultaten van het tweetal te reproduceren. Er kwamen, in tegenstelling tot de eerste berichten, helemaal geen neutronen vrij. Vorig jaar werd in het blad Nature het koude-kernfusie-onderzoek in een commentaar dan ook min of meer officieel ten grave gedragen.

Niettemin zetten Pons en Fleischmann door. De komende week verschijnt er van hun hand in het gerespecteerde natuurkundige tijdschrift Physics Letters A een artikel, waarin zij weliswaar niet langer koude kernfusie claimen, maar wel volhouden dat er in hun experimentele systeem iets vreemds aan de hand is.

In hun elektrolyt-cel met palladium kathoden in een elektrolyt-oplossing met zwaar water (DO) blijkt volgens Pons en Fleischmann meer energie te worden gegenereerd, dan er van buiten in het systeem in wordt gestopt. Die bevinding claimden ze drie jaar geleden weliswaar ook al, maar nu presenteren ze veel uitgebreidere en nauwkeuriger warmtemetingen. Hun conclusie: er moet in de experimentele elektrochemische cel een energiebron zijn die de warmte-inhoud (enthalpie) doet toenemen. Met andere woorden: al is het dan geen koude kernfusie, er is wel degelijk "iets geks' aan de hand.

Met deze publicatie is de oorspronkelijke observatie van Pons en Fleischmann weer terug waar ze eigenlijk thuishoort: de elektrochemie. Het artikel presenteert uiterst droog en nuchter de resultaten van de calorimetrische waarnemingen, zonder hieraan speculatieve conclusies te verbinden. Wat de verklaring is voor de warmte-ontwikkeling, zal toekomstig onderzoek moeten uitwijzen. (Physics Letters A, 3 mei).