Politie Rotterdam laat zien wat ze kan

ROTTERDAM, 29 APRIL. Een zonnige dag op de Snellinckstraat. Kinderen voetballen, ouders zitten met een pilsje in de deuropening, een heronehoertje van de tippelzone lonkt op de hoek naar voorbijrijdende auto's. Dan verschijnt als uit het niets een peloton joggende politieagenten met een stormram, met een sleep cameramensen en juichende buurtkinderen in hun kielzog.

In twee minuten is de inval voorbij: de voordeur van nummer 41 wordt ingeramd, en zes verdachten laten zich gedwee in de boeien sluiten en fouilleren. “Je hebt geen spuit op zak? Als dat wel zo is krijg je geheid een knal voor je kanis, dat weet je”, dreigt een agent.

Het is de Rotterdamse politie ernst met de bestrijding van het geweld en de drugsoverlast in de oude wijken, zo moest gisteren blijken. Zo'n 175 agenten vallen met hulp van de politie te paard en een helikopter binnen in twintig drugspanden, verdachte eethuisjes en café's in de wijken Middelland en het Nieuwe Westen. Er worden 128 arrestaties verricht en tegen 12 prostituées proces verbaal opgemaakt. Ook neemt de politie zes gestolen auto's in beslag, elektronische apparatuur, confectie, autotelefoons, geld, cheques en juwelen en vier vuurwapens en een stroomstok.

De invallen zijn een eerste teken van leven van het onlangs opgerichte Team Geweldscriminaliteit dat met het inzamelen en analyseren van informatie de politiedistricten in de toekomst zal bijstaan. Massale veegacties zijn een middel om de straat binnen een jaar weer veilig te maken, zo denkt de politie. Districtschef J. de Leeuw: “We hebben hier zo'n zeventig drugspanden en een derde daarvan moet dicht. Er is hier om de dag een schietincident.” Ter illustratie toont De Leeuw enkele “bepaald niet lullige pistooltjes”, die onlangs bij invallen werden aangetroffen: een riotgun en een zwaar kaliber pistool met geluidsdemper.

In de loop van de middag en avond volgen vier golven van invallen elkaar op. De pers is uitgenodigd het spektakel van zeer nabij te aanschouwen. Zo zien buurtbewoners al tien minuten voor de eerste inval cameraploegen onopvallend hun apparatuur uitstallen op de hoek van de Burgemeester Meineszlaan, een rustieke straat met kastanjebomen. Met militaire precisie stromen even later vijf politiebusjes leeg en valt een legertje agenten de panden binnen. Een helikopter cirkelt boven de wijk, op zoek naar junkies die over de daken en door de achtertuinen vluchten.

In de Burgemeester Meineszlaan valt de oogst tegen. Een van de panden zit weliswaar tot de nok toe vol met gestolen goederen, maar bij een ander pand blijkt de dealer onlangs te zijn verhuisd. De districtschef belooft de verbijsterde bewoners later op de dag “zijn excuses en een passende struik ruikers”. Op de Palmstraat is het wel raak. Twintig gebruikers worden ruw gestoord tijdens hun shotje en met plastic handboeien één voor één in de arrestantenbus gevoerd. Sommigen grinniken, sommigen huilen, de rest kijkt alsof het dagelijkse routine is. Een kaalgeschoren agent probeert een snikkend meisje met een ring door haar neus te troosten. “Zoiets vind ik nou rottig”, zegt hij. “Maar het is net als met de haringvangst. Er komen ook wat scholletjes en kabeljauwen in je net, maar die stoppen we op de boot in aparte bakken en laten we weer zwemmen.”

Buurtbewoners kijken goedkeurend toe. Een garagehouder toont zich voorstander van de "Singapore-variant': “Bij 15 gram laat je ze bungelen aan een lang touw, dan leren ze het wel af.” Opbouwwerker B. Kerror noemt de actie echter “puur machtsvertoon”: “Ze moeten komen als we ze bellen. Dit is zinloos. Morgen zitten ze weer in hun pandjes alsof er niets gebeurd is.”

Terwijl de klanten het pand verlaten, stroomt de pers naar binnen. Binnen is het broeierig warm. Er is een keukentje met doorgeefluikje, waar de drugs worden verkocht. Een klein stilleven op de "gebruikerstafel': autoradio's, een stapeltje zilverpapiertjes met zwarte vlekken, tientallen aanstekers, een fles ammoniak en een videoband van de rapgroep Public Enemy: "Fight the Power'.

Niemand maakt aanstalte om aan deze slogan gehoor te geven. Terwijl het in de Mellinckstraat, die bij de tweede ronde wordt afgewerkt, toch lastige types betreft. Daar worden vijf mannen en een vrouw verrast tijdens het kijken naar Sesamstraat. Volgens wijkagent H. Vos is het de vijfde inval in het pand. Vos is een massieve man met een baard en lang haar, samengebonden in een paardestaart. Een lokale beroemdheid, die dit soort invallen meestal op eigen houtje uitvoert. “Met deze jongens ben ik uitgepraat”, zegt hij. “Ze hebben een keer twee potkachels het raam uitgeflikkerd, er zijn hier wapens gevonden, ze hebben gehandeld in springstof en slaan elkaar de hersens in. En dan hebben we het niet eens over de drughandel.”

Officier van justitie J.P. Wittop Koning, die namens Justitie toezicht houdt op de actie, laat zich glunderend interviewen door een Duitse televisieploeg. Volgens hem kan het "gros van de panden' dichtgespijkerd worden. Maar toegeven: als morgen de huurder weer voor de deur staat, kan die gewoon weer naar binnen. Het Gemeentelijk Woningbedrijf probeert hem momenteel weg te procederen, pas als dat lukt is er het pand drugsvrij. Wittop Koning: “Het gaat hier om de publiciteit, om het herstel van het vertrouwen in de politie.”

Na de tweede ronde van invallen treft de politie in de panden steeds minder gebruikers. ,Ze vluchten alle kanten op”, zegt districtschef de Leeuw. “Maar we willen de drugshandel niet uit de wijk, dat is een illusie. We laten zien wie de baas is op straat.”

's Avonds, na afloop van de voetbalwedstrijd Engeland-Nederland, volgt de laatste ronde. Ditmaal zijn café's aan de Nieuwe Binnenweg aan de beurt, een drukke winkelstraat waar 's avonds een agressieve sfeer hangt. Een shoarmazaak moet boeten voor het feit dat zich er regelmatig dealers ophouden. In de keuken vindt de politie een doos hasj, voorgesneden in partijen van vijfentwintig gulden. Een grote plastic zak met bruin poeder blijkt slechts shoarmakruiden te bevatten. “Daar komen we niet voor”, zegt Vos, die ook hier weer zijn gezicht laat zien. “Maar de eigenaar is een slappeling, hij was gewaarschuwd. Ik heb hier al eerder mijn tanden laten zien, nu bijten we.”

De volgende morgen zijn er van de 128 arrestanten zeven in verzekering gesteld, 25 illegalen gaan in vreemdelingenbewaring. “Maar we gaan dit vaker doen, we komen terug”, zegt districtchef De Leeuw.