Kamer dwingt minister: toch twee orkesten in Oosten

DEN HAAG, 28 APRIL. De overgrote meerderheid van de Tweede Kamer heeft vanmorgen een sterk tegenstribbelende minister d'Ancona (WVC) gedwongen akkoord te gaan met de handhaving van twee orkesten in het oosten van het land. Onder aanvoering van de beide regeringspartijen PvdA en CDA vond de Kamer, net als een maand geleden ook al het geval was, dat de minister niet moet doorgaan met haar voornemen de beide oostelijke orkesten te fuseren tot één orkest in Arnhem.

Minister d'Ancona zei als realist te zwichten voor de Tweede Kamer, maar was niet overtuigd door de gehanteerde argumenten. Zij vond die bovendien in strijd met een aantal uitgangspunten van het kunstbeleid en betoogde dat adviseurs als de Raad voor de Kunst en ook de Commissie Lammers één orkest hadden aanbevolen. De minister zei het te betreuren dat de Tweede Kamer daar afstand van neemt. “Dit compromis stelt kwantiteit boven kwaliteit, eenzijdigheid boven veelzijdigheid en een bestuurlijk compromis boven een scherpe artistieke keuze.” Zij waarschuwde de Kamer bovendien voor nieuwe dreigende tekorten. “Over twee of drie jaar zitten we hier weer om daarover te discussiëren.”

De minister had twee weken geleden nog in een brief aan de Kamer laten weten niet te kunnen instemmen met het plan van de provincies Overijssel en Gelderland om met deels eigen geld Forum Filharmonisch in Enschede (met 65 formatieplaatsen) en Het Gelders Okrest in Arnhem met 80 formatieplaatsen te laten voortbestaan. De minister vond toen dat de financiering van het plan een tekort van 1,3 miljoen vertoonde. Verder vond zij dat het voortbestaan van twee orkesten zou leiden tot een overaanbod van symfonische muziek, tot een niet efficiënte besteding van overheidsgeld en vreesde zij dat het plan ten koste zou gaan van de toekomst van de nieuwe Nationale Reisopera, die in Enschede het huidige Opera Forum moet gaan vervangen.

De grote meerderheid van de Kamer (CDA, PvdA, VVD en D66) vond dat het voorziene bedrag van 9,7 miljoen voor de toekomstige opera een minimum is, dat niet mag worden aangetast en in de volgende Kunstenplanperiode, na 1996 liefst moet worden verhoogd. Tot die tijd hoeft de nieuwe Reisopera niet meer dan drie produkties per seizoen te verzorgen. Volgens de minister wordt het echter “een dure opera”. Volgens Groen Links dreigen de kosten per stoel tussen de 500 en duizend gulden te gaan worden en is het daarom de vraag of die opera er dan nog wel moet komen.

De andere partijen in de Tweede Kamer zeiden vanmorgen niet overtuigd te zijn door de argumenten van de minister, die volgens hen deels op verkeerde cijfers en aannames waren gebaseerd. De Kamer vond dat na een discussie van meer dan een jaar nu eindelijk een beslissing moest worden genomen. Minister d'Ancona bleef telkens weer bij haar bezwaren en waarschuwde dat in de voorziene financiering zeker 8 ton ontbreekt en dat die ook anderszins op een wankele basis stoelt. “Ik begrijp de aantrekkelijkheid van dit compromis, maar we zadelen ons willens en wetens op met een probleem.”