Amerikaanse meisjes aan het roer

Amerikaanse meisjes van 9 tot 15 bedienen vandaag forensentreinen en sleepboten, ze maken kranten en computers, smeden staal of tellen geld. Zo krijgen ze een indruk van het werk dat ze later kunnen gaan doen.

Vanochtend zijn in de Verenigde Staten naar schatting 500.000 meisjes tussen de 9 en 15 jaar met hun moeder, tante of buurvrouw naar het werk gegaan. Meisjes varen op sleepboten in de haven van New Orleans en bedienen forensentreinen in San Francisco. Ze bouwen computers bij IBM en maken een krant bij de New York Times. De bedrijvigheid in het kader van de actie Take Our Daughters to Work, die vandaag voor het eerst wordt gehouden, heeft tot doel meisjes te laten zien wat zij later kunnen doen en, in het algemeen, wat vrouwen kunnen doen.

Drijvende kracht achter de actie is de vrouwenorganisatie Ms. Foundation for Women in New York. De Foundation for Women, opgericht in 1972 door Gloria Steinem, wil de activiteiten van vrouwen stimuleren en heeft daar onder meer enkele miljoenen dollars aan beurzen en subsidies per jaar voor beschikbaar. Dat geld is in zijn geheel afkomstig van bedrijven en particulieren.

De actie Take Our Daughters to Work zou eerst alleen in New York plaatshebben, maar is overgeslagen naar de rest van de VS en zelfs naar Canada. Werknemers, werkgevers maar ook leerkrachten werden enthousiast. De Foundation for Women heeft voorlichtingsfolders en lespakketten uitgestuurd en kreeg in de afgelopen week meer dan vijfhonderd telefoontjes per dag van belangstellenden. Veel scholen, die leerlingen vrij zullen geven, hebben de afgelopen dagen besteed aan het begeleiden van leerlingen door ze erop uit te sturen en vrouwen te interviewen.

Waarom eigenlijk deze actie? En waarom alleen meisjes? Is dit de vierde feministische golf? Nee, de actie vloeit voort uit de resultaten van een onderzoek naar de prestaties en motivatie van jongens en meisjes. Tot ongeveer hun negende levensjaar hebben kinderen een zekere prestatiedrang, daarna haken veel meisjes af. Ze verliezen zelfvertrouwen of geven het op school gewoon op. De oorzaak hiervan is het beeld dat meisjes krijgen van wat ze dagelijks om zich heen zien, wat ze horen en wat ze leren accepteren.

“De boodschap die meisjes krijgen is: houd je stil, merk de afwezigheid van vrouwen op en zeg niks”, aldus Carol Gilligam van het Harvard Project dat het onderzoek deed.

Blanke meisjes worden onzeker omstreeks hun elfde, Latino meisjes een paar jaar later en zwarte meisjes behouden hun zelfvertrouwen maar keren het schoolsysteem de rug toe. Om dat te doorbreken moeten de meisjes een zetje in de goede richting krijgen. Het Harvard-onderzoek denkt dat het contact tussen vrouwen en meisjes cruciaal is voor een psychologisch gezonde ontwikkeling. De Ms. Foundation heeft dan ook nu al aangekondigd volgend jaar weer zo'n dag te willen houden.

Lespakketten met feitenmateriaal hebben leerkrachten, ouders en leerlingen de afgelopen week met de neus op de feiten gedrukt. De verhouding tussen werkende mannen en vrouwen is in de VS ongeveer fifty-fifty maar slechts drie procent van de leiddinggevende functies wordt bekleed door een vrouw. En nog steeds doet het overgrote deel van de Amerikaanse vrouwen die full-time werken daarnaast ook het huishouden.

“Het was oorspronkelijk een proef-actie in New York, waar wij al in een vroeg stadium bij betrokken werden”, zegt woordvoerder Jim Keller van IBM. “Inmiddels is het tot iets landelijks uitgegroeid. Wij sponsoren een gezamenlijk ontbijt met Gloria Steinem en daarna zal zij een praatje houden voor onze werknemers in het New-Yorkse kantoor. Ik heb begrepen dat ongeveer 200 mensen daar een meisje meebrengen. Van onze overige vestigingen in de VS weet ik niet hoeveel meisjes die dag naar IBM zullen gaan.” Van de Amerikaanse IBM-werknemers is eenderde vrouw.

De lijst van bedrijven die met de actie sympathiseren is indrukwekkend. Een willekeurige greep levert namen op als Ford, Honeywell, Reebok, NASA, MTV maar ook banken die veel mannen in dienst hebben, zoals Morgan Stanley, Salomon Brothers en Merrill Lynch. Ten slotte worden vandaag ook nog de echte mannenbolwerken door meisjes genomen, zoals de Inland Steel Company, de Oakland Men's Project en de topbasketbalclub New York Knickerbockers.

Het succes van de actie is vooral het werk van moeders die in de bedrijven werkzaam zijn en in een vroeg stadium enthousiast werden. Naarmate de dag naderbijkwam gingen steeds meer mensen voor het plan voelen en nu durft niemand met goed fatsoen nog kritiek te laten horen. Vanavond is er op de televisiezender Lifetime een programma, Daughters At Work, dat een uur lang meisjes over hun ervaringen laat vertellen. De presentatie is in handen van Cybill Shepherd, die uiteraard haar dochter Clementine naar haar werk meebrengt, en Mary Steenburgen, met dochter Lilly.