Historische fluiten en violen; Grote collectie instrumenten op Haagse veiling

DEN HAAG, 27 APRIL. Het veilinghuis Glerum in Den Haag brengt morgen een bijzondere verzameling muziekinstrumenten onder de hamer die, te oordelen naar reacties van kenners op de kijkdagen, kan wedijveren met het aanbod op de toonaangevende Londense instrumentenveilingen. Zo'n driehonderd hedendaagse en historische instrumenten vanaf de zeventiende eeuw komen aan bod. De belangstelling in eigen land is groot, maar ook handelaren uit Frankrijk, Engeland, Duitsland en Japan hebben interesse getoond.

Aangeboden worden bijna vijftig violen, en verder celli, contrabassen, gitaren, verscheidene soorten blaasinstrumenten, piano's en clavecimbels. Er zitten koopjes tussen, zoals een Duitse viool van naar schatting 400 gulden en negentiende-eeuwse Engelse piano's vanaf 500 gulden, maar er zijn ook uitschieters bij als een Franse cello uit 1865 die ten minste 95.000 moet opbrengen.

Het grootste deel van de aangeboden instrumenten komt uit particulier bezit. De meeste inbrengers reageerden op kleine annonces in NRC Handelsblad, Trouw, de Volkskrant en Het Parool, waarin Glerum vroeg om historische instrumenten. Een stroom reacties volgde. Er werden ongeveer 500 instrumenten ter taxatie aangeboden. Daarvan komen er nu 300 op de veiling. “We hebben de rommel buiten de deur gehouden”, zegt Jaap Zeeman, die verantwoordelijk is voor de klokken en muziekinstrumenten bij Glerum, en deze muziekveiling organiseerde “als continentaal antwoord op Londen, dat tot nu toe de enige plek was waar dergelijke instrumentenveilingen werden gehouden”. De veilinghuizen Christie's en Sotheby's hebben, zegt hij, razendsnel gereageerd met taxatiedagen in Nederland van muziekinstrumenten voor de Londense veilingen. Bij de selectie van de instrumenten liet Zeeman zich bijstaan door strijkinstrumentenexperts Fred Lindeman en Jaap Bolink en voor de blaasinstrumenten door Henk de Wit en Rob van Acht. Niet alleen de omvang van het aanbod verbaasde hem, maar ook de goede staat waarin de meeste instrumenten, ook de oudste, verkeerden. “Het zijn vaak instrumenten waarop altijd is gespeeld en die door generaties zijn gekoesterd”, zegt Zeeman. “We hebben een blokfluit uit 1705 die vrijwel ongeschonden is.”

Deze blokfluit, gesigneerd door W. Beukers, Utrecht/Amsterdam, is geprijsd tussen de 24.000 en 27.000 gulden en vormt een van de vier topstukken van de veiling. Tot die topstukken - alle afkomstig uit het aanbod van particulieren - behoren ook de cello uit 1865 en een viool uit 1690 van Giovanni Grancino in Milaan, die is geschat op 50 tot 60.000 gulden en daarmee de duurste viool is op de veiling.

Dè topper echter en tevens het duurste stuk van de veiling is een clavecimbel, in 1712 gebouwd door de Italiaan B. Gasparo Sabatino. Hij heeft niet alleen een prachtige klank, maar is ook mooi om te zien. De kast om het instrument is beschilderd met chinoiserieën: vogels op takjes en Chinese pagodes tegen een blauwgroene achtergrond. Hij staat op een gebeeldhouwde, vergulde houten standaard, die er waarschijnlijk al in 1712 bij is gemaakt. De toetsen zijn van palmhout. De waarde wordt geschat tussen de 125 en 140.000 gulden. “Vergeleken met andere clavecimbels die je uit die tijd tegenkomt, ziet deze er ongelooflijk goed uit”, zegt Zeeman. “Er is wel aan gerestaureerd, maar in beperkte mate”.

Een collectors item is een gitaar uit 1965, ooit eigendom van de cabaretier Wim Sonneveld, die er onder andere op heeft gespeeld in zijn rol van Frater Venantius. Hij wordt nu te koop aangeboden voor 900 gulden.

De instrumentenveiling is onderdeel van een algemene kunst- en kunstnijverheidsveiling bij Glerum die tot en met 3 mei wordt gehouden.