CDA-leider buigt voor premier

DEN HAAG, 27 APRIL. “Een afspraak tussen regeringsfracties - ook wel regeerakkoord genoemd - kan alleen worden veranderd wanneer die fracties het daarover ook eens zijn”, wierp CDA-fractievoorzitter Brinkman medio februari PvdA-minister Kok (finaciën) voor de voeten. Brinkman doelde op het voornemen van Kok om "een tandje minder' te bezuinigen, waardoor de financiële doelstelling van het regeerakkoord niet wordt gehaald.

Aan het einde van het debatje in de Tweede Kamer gaf de Brinkman de minister van financiën en de leider van de Partij van de Arbeid nog een “overweging”. Falko Zandstra won tijdens het voorafgaande weekend goud bij de wereldkampioenschappen op de schaats. “Zandstra bleef gewoon op schema rijden.”

Schoten voor de boeg in februari; losse flodders in april. Dat werd gisteren duidelijk in Stad aan 't Haringvliet. Brinkman benutte een CDA-spreekbeurt om zijn waardering uit te spreken voor de bezuinigingsvoorstellen van het kabinet. Maar de nieuwe partijleider was dan ook door de oude partijleider in een zeer moeilijk politieke positie gemanoeuvreerd. Premier Lubbers typeerde de voorstellen van Kok immers als “de meest strenge begroting sinds de Tweede Wereldoorlog”. Als Brinkman zou vasthouden aan "een tandje meer' (lees: vasthouden aan de afspraak van het regeerakkoord), werd het CDA, een jaar voor de verkiezingen, geconfronteerd met een groot politiek probleem. Die confrontatie met Lubbers is Brinkman uit de weg gegaan. Het kabinet is “niet voor pijnlijke maatregelen weg gelopen”, roemde Brinkman.

Ook gaat Brinkman akkoord met de fifty-fifty verhouding. De bezuinigingen van acht miljard gulden worden volgend jaar voor ongeveer de helft structureel ingevuld. Voor de rest compenseren zogenoemde incidentele maatregelen (bijvoorbeeld de verkoop van staatsdeelneming) echte bezuinigen.

In een vraaggesprek met CD/Actueel, direct gepubliceerd toen de inkt van Koks bezuinigingsplannen droog was, drong Brinkman aan op meer structurele bezuinigingen. Want “als je nu te veel incidentele maatregelen zou nemen, loop je straks tegen jezelf aan en moet je weer aankloppen bij de bugers”.

De door het kabinet gekozen verdeling, waarbij jongeren relatief zwaar worden aangeslagen, noemt Brinkman “sociaal rechtvaardig”. In de PvdA-fractie bestaat veel weerstand tegen het afschaffen van de bijstand voor jongeren onder de 21 jaar en het verlagen van de uitkering van jongeren tussen de 21 en 27 jaar. De CDA-fractievoorzitter riep de PvdA-fractie op om niet voor het kabinetsbesluit weg te lopen. Brinkman: “Het is geen gulden meer, maar ook geen gulden minder.”

De CDA-fractievoorzitter gebruikte zijn spreekbeurt om Kok duidelijk te maken dat de invoering van een zogenoemde heffingskorting in de inkomstenbelasting voor de CDA-fractie onbespreekbaar is. Zo'n fundamentele verandering van het belastingsysteem staat niet in verhouding tot wat de PvdA en Kok ermee willen bereiken, namelijk een “redelijk gelijkmatig inkomensbeeld”.

Zonder aanvullend beleid daalt de koopkracht van de minima met ruim twee procent, terwijl mensen met een inkomen van 80.000 gulden er slechts 0,5 procent op achteruit gaan. Via een heffingskorting zouden de hogere inkomens meer en de lagere inkomens minder belasting moeten betalen. Kok houdt vast aan het adagium "de zwaarste schouders, de zwaarste lasten'. Brinkman voelt meer voor "de jongste schouders, de zwaarste lasten'.