CARLO AZEGLIO CIAMPI; Bankier van onbesproken gedrag

ROME, 27 APRIL. Een goed woord hebben de Italianen er niet voor, en daarom nemen ze maar hun toevlucht tot een Engelse term om Carlo Azeglio Ciampi te beschrijven: een civil servant, iemand die zijn carrière in dienst stelt van de gemeenschap.

Die dienstbaarheid was de reden dat de gouverneur van de Italiaanse bank "ja' heeft gezegd tegen de herhaalde en dringende verzoeken van twee vrienden, president Oscar Luigi Scalfaro en premier Giuliano Amato, om de formatie van een nieuw kabinet op zich te nemen nadat andere kandidaten waren getroffen door een veto van politieke partijen.

“Ieder moet zijn eigen vak doen,” heeft de 72-jarige Ciampi steeds gezegd. En zijn vak is bankier, heel zijn carrière lang. Eigenlijk had hij, afkomstig uit een familie van opticiëns uit de Toscaanse havenplaats Livorno, direct na de oorlog bij de marine willen gaan, maar er was iets met zijn ogen. Terwijl zijn vrienden dachten dat hij daarna voor een leven in de literatuur zou kiezen (Goethe en Flaubert zijn twee grote passies), werd het de bank. In 1946 werd hij aangenomen bij de Banca d'Italia. Na een gestage carrière bereikte hij in 1979 de top en werd hij benoemd tot gouverneur van de centrale bank. Betaald wordt hij daarvoor niet: Ciampi heeft afgezien van het salaris als gouverneur omdat het pensioen dat hij in al de jaren binnen de bank heeft opgebouwd, hem voldoende armslag laat.

Tekenend voor Ciampi is dat er nauwelijks anecdotes over hem bestaan. Hij rookt niet, drinkt niet en leeft teruggetrokken, genietend van zijn hobby's: kaarten, lezen, roeien. Als gouverneur was Ciampi een vrij zwijgzame technicus, maar hij schroomde niet voorgaande kabinetten fel te kritiseren wegens hun onvermogen en onwil iets te doen aan het begrotingstekort. Het heeft hem de vijandschap van de christen-democraat Giulio Andreotti en de socialist Bettino Craxi opgeleverd, vijandschappen die nu bijna een bewijs van goed gedrag zijn geworden.

Ciampi is niet gebonden aan een politieke partij en heeft zich steeds ver van de politiek gehouden. Over belangrijke politieke controverses als de snelheid waarmee er nieuwe verkiezingen moeten komen en een eventuele amnestie, al dan niet gedeeltelijk, in de corruptie-affaires, heeft hij zich nooit duidelijk uitgesproken. Maar hij heeft wel een stimulerende rol gespeeld in het proces voor politieke en institutionele vernieuwing. Vaak tegen de weerstanden van de politieke partijen in heeft de Italiaanse bank onder zijn leiding een einde gemaakt aan het woud van voorschriften en regels dat de banksector heeft beschermd tegen buitenlandse en binnenlandse concurrentie. Ciampi heeft vernieuwd als een echte technocraat: zonder veel fanfare, maar ook zonder pardon voor wat toch moest veranderen. Veel Italianen hopen dat hij als premier hetzelfde blijft doen.