Bibliotheken vrezen uitleen beperking

DEN HAAG, 27 APRIL. Bibliotheken krijgen mogelijk voor het uitlenen van boeken en cd's beperkingen opgelegd. Cd's mogen de eerste zes maanden na verschijning niet worden uitgeleend en voor het uitlenen van boeken moeten de bibliotheken auteursrechten betalen. Dit staat in het wetsontwerp op het verhuur- en leenrecht dat het kabinet voor advies naar de Raad van State heeft gestuurd.

Het Nederlandse Bibliotheek en Lektuur Centrum (NBLC), de overkoepelende vereniging van de openbare bibliotheken, vindt dat het wetsontwerp bibliotheken afhankelijk maakt van de "grillen' van uitgevers en auteurs. Ook tast het volgens het NBLC de vrijheid van informatie aan.

B. Dingemans, jurist van het NBLC, voorziet vervelende gevolgen voor bibliotheken mocht het wetsontwerp wet worden. “De zanger of artiest met de auteursrechten van een cd kan het uitlenen van nieuwe cd's zes maanden tegenhouden. Dat komt met name de popcollectie niet ten goede. Je kunt je afvragen of we die cd na zes maanden nog wel moeten aanschaffen.”

Volgens Dingemans heeft de muziek hiermee een uitzonderingspositie verworven die te danken is aan het lobbyen van de grote platenmaatschappijen. “In Europees verband is dat ook geprobeerd maar is het niet tot regelgeving gekomen. Wanneer de voorstellen door het parlement worden aangenomen, zou Nederland als enige afwijken van Europees,beleid. Dat betekent dat een cd die in Nederland zes maanden lang niet is te lenen, in België en Duitsland wel is te huren. ” Dingemans begrijpt de protectionistische houding van de platenindustrie niet. “Er heerst in Nederland een gedachte- wat men leent koopt men niet- en dat terwijl veel leners ook kopers zijn. Daarnaast hebben bibliotheken een ander repertoire dan de gemiddelde platenzaak. Minder populaire muziek zoals kinderliedjes en volksmuziek kan je bij de bibliotheek ook lenen.”

De bibliotheken betalen momenteel volgens een leenvergoedingsregeling tien miljoen gulden voor het uitlenen van boeken. Volgens het wetsontwerp moet er in de toekomst voor auteursrechten worden betaald. De hoogte van het te betalen bedrag wordt bepaald door onderhandelingen tussen de bibliotheken, de uitgevers en de auteurs.

“Er is geen sprake van gelijkwaardige onderhandelingspartners”, zegt Dingemans. “De openbare bibliotheken zijn volledig afhankelijk van het uitlenen van boeken. De uitgevers en auteurs zijn echter niet van ons afhankelijk want zij hebben hun geld al binnen. Daar is hun expertise op afgesteld. Nu kunnen ze daar nog een leuke bonus aan toevoegen.”

Het NBLC is teleurgesteld in het ministerie van WVC. Het ministerie zou haar cultureel-politieke taak hebben laten liggen. Dingemans: “In plaats van zich te verzetten antwoordde minister d'Ancona ons dat ze niet alleen minister is van bibliotheken, maar ook een warm plekje in haar hart heeft voor auteurs.”