BEN VAN DEN DUNGEN OVER Blazen & Roken

“Blazers die ontzettend rood worden? Die ergeren zich waarschijnlijk, of ze drinken teveel. Voor saxofoon spelen heb je net zoveel lucht nodig als voor praten. Als je een goeie techniek hebt, gebruik je alles zó economisch dat het feit dat je rookt er weinig toe doet. Het hangt er wel vanaf waarop je speelt, natuurlijk. Een Otto Link-mondstuk nummer 10 met het zwaarste riet erop kost meer inspanning dan waar ik op speel, een Otto Link 8 met riet nummer 4. Nee, over dat roken maak ik me weinig zorgen, ik heb meer angst over mijn gebit. Dat ik ineens mijn tanden kwijt ben, dat is mijn nachtmerrie.”

Saxofonist Ben van den Dungen (32) is niet alleen samen met trompettist Jarmo Hoogendijk leider van het populairste kwintet uit de Nederjazz, hij staat ook te boek als een fervente roker. Daarmee zet hij de traditie voort, want bijna alle helden uit de jazzgeschiedenis rookten. Ook blazers, of beter gezegd: juist blazers. In kleedkamers en on the road rookten ze, in groezelige nachtclubs en sjieke concertzalen. De plaatjes getuigen ervan; een massieve mist of een sierlijk kringelende sliert: geen "jazzy' foto zonder rook voor de lens.

“De film Jammin' the Blues met tenorsaxofonist Lester Young, die is toch prachtig met al die rook? Je moet het natuurlijk niet romantiseren. Je conditie gaat er wel van achteruit. Maar ik doe veel aan sport. Fitness en zo. Maar sport is ook niet alles. Toen ik vorig jaar een tijdje was gestopt, ben ik op ski-vakantie geweest. Ik miste een keer het bordje "einfach', kwam op een moeilijk traject terecht en donderde een heel eind naar beneden. En wat was het eerste wat ik deed toen ik weer op mijn benen stond? Een sigaret opsteken.

“De saxofoon ligt me. Ik heb er een soort natuurlijke band mee. Dat riet in mijn mond, dat voelt wel lekker. Als ik niet rook of speel, dan stop ik andere dingen in mijn mond, balpennen, potloden. Ik zuig en kauw erop tot ze helemaal kapot zijn. Misschien zit er wel wat in dat het een orale fixatie is zoals die meneer Freud dat noemt. Ik heb goede herinneringen aan de moederborst. Ik heb ook jarenlang duim gezogen. Het resultaat was dat ik een beugeltje kreeg. Had ik toch nog iets extra's in mijn mond."

“Ik ben ook gek op lekker eten, hoe heter, hoe beter. Met Thaise sambal erbij of van die Surinaamse Madame Jeanette. En erna een lekker sigaretje.

“Of ik, net als Hans Dulfer ooit deed, reclame voor sigaretten zou maken, zou afhangen van het geboden bedrag. Voor mijn leven lang gratis roken zou ik het ook doen. Mijn merk is Marlboro. Met die naam erin moet ik morgen wel een aanbieding krijgen.”

Het Ben van den Dungen/Jarmo Hoogendijk kwintet: 1/5; Artisjok, Soest, 2/5 Boulevard, Breda ('s middags) en Vredenburg, Utrecht ('s avonds), 6/5 De Burcht, Leiden, 16/5 Agnietenkapel, Gouda. Met de 'Cubop' groep Manteca speelt Van den Dungen: 13/5 Paradox, Tilburg, 15/5 De Jansheren, Heemskerk. Daarnaast is hij te horen op het Big Band Festival Sneek (7/5) en met Eveline & The Groove Movement (14/5 Theater Onze Lieve Vrouw, Amersfoort).